بررسی تغییرات مرز فوقانی جنگل های شمال کشور با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 مربی پژوهشی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

doi
چکیده

در این مطالعه با شناسایی انواع کاربریها در محدوده جنگلهای کوهستانی بالادست شمال کشور، تغییرات مرز فوقانی این جنگلها در یک دوره 15 ساله بررسی گردید. همچنین موقعیت دقیق مکانی و مساحت آنها در حاشیه فوقانی جنگلهای شمال کشور تعیین شد. به این منظور از هشت فریم داده‌های سنجنده ETM ماهواره Landsat مربوط به بهار و تابستان  سال 1383 و داده‌های ماهواره Landsat5 TM مربوط به تابستان سال 1368 استفاده گردید. اطلاعات قطعات نمونه به‌تعداد 2960 قطعه 8100 متر مربعی با استفاده از روش نمونه‌برداری منظم با نقطه شروع تصادفی جمع‌آوری شد. بعد از انجام مراحل پردازش، تفسیر، تجزیه و تحلیل داده‌ها و تلفیق آن با اطلاعات برداشتهای صحرایی، نقشه محدوده‌های جنگلی در دو مقطع زمانی فوق به‌دست آمد. سپس با مقایسه این دو نقشه، محدوده جنگلهای تخریب شده و تغییرات مرز فوقانی جنگل در این دوره 15 ساله به‌دست آمد. براساس اطلاعات استخراج شده از نقشه‌ها طی این مدت 121528 هکتار از جنگلهای کوهستانی حاشیه بالادست شمال تخریب شده‌است. تخریب متوسط سالانه آن 8101 هکتار برآورد گردید که معادل 45/0 درصد سطح کل جنگلهای شمال کشور می‌باشد. براساس همین اطلاعات، مقدار تخریب متوسط سالانه در استانهای گیلان، مازندران و گلستان به‌ترتیب 1182، 4647 و 2272 هکتار برآورد گردید. به‌عبارتی، سالانه به‌طور متوسط به‌ترتیب 21/0، 49/0 و 69/0 درصد از سطح جنگل استانهای یادشده در حاشیه بالادست، تخریب شده‌است. در استان گلستان بیشترین تخریب سالانه (69/0 درصد) و کمترین آن در استان گیلان (21/0 درصد) انجام می‌شود.