حق پاسخ در رسانه در پرتو مطالعات تطبیقی و حقوق ایران
نویسندگان
1 استادیار حقوق، گروه مطالعات نظری علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
2 دانشیار گروه حقوق بشر دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22106/jlj.2024.2019968.5723چکیده
حق پاسخ به دنبال ایجاد تعادل بین حقوق مطبوعات آزاد با حقوق شهرت، شرافت و حیثیت افراد تحت پوشش مطبوعات است و در وهله اول از حق آزادی بیان و رسانه نشأت گرفته است. حق پاسخ یک ابزار قانونی است که برای پاسخگویی مطبوعات به دلیل گزارشهای اشتباه یا نادرست یا متضمن هتک حرمت و توهین استفاده میشود. اهداف اصلی حق پاسخ کاهش اثرات مضر اخبار و گزارشهای نادقیق و اشتباه، بازدارندگی مطبوعات و اطمینان از دریافت اخبار گسترده صحیح برای عموم است. حق پاسخ زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که مطبوعات اطلاعات و اخبار و عقاید یا واقعیات نادرستی منتشر میکنند و از این طریق به حقوق شخصیتی یک فرد مانند شهرت، حریم خصوصی و حیثیت وی لطمه وارد میشود. در نظامهای حقوقی سرآمد، سرچشمه شناسایی یا عدم شناسایی این حق، قانون اساسی است و در برخی دیگر قوانین عادی حق پاسخ را شناسایی و محدودیتهای اجرای آن را تنظیم کردهاند. نوشتار حاضر با روش توصیفی تحلیلی به دنبال یافتن مبنای نظری و شرایط و محدودیتهای اجرای حق پاسخ در تعدادی نظام حقوقی شاخص و حقوق ایران است. شرایط مقرر برای اعمال حق پاسخ، ویژه در مورد رسانههای پخش در ایران مشابه سایر نظامهای حقوقی است؛ با وجود این در مورد رسانههای برخط فاقد نص قانونی میباشیم.