بهینه سازی روش SINTACSبا استفاده از مدل فازی جهت ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت بیلوردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشیار گروه علوم زمین، دانشکده علوم‌طبیعی،دانشگاه تبریز ، تبریز، ایران

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
چکیده

چکیده ارزیابی آسیب­ پذیری آبخوان به منظور تعیین مناطق دارای پتانسیل آلودگی برای مدیریت منابع آب‌زیرزمینی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش، از روش SINTACS برای ارزیابی آسیب­پذیری آبـخوان دشت بیلوردی اسـتفاده شده است. در روش SINTACS پارامترهای مؤثر در ارزیابی آسیب­پذیری سفره­ ی آب زیرزمینی، شامل عمق سطح ایستابی، تغذیه ­ی خالص، جنس سفره، نوع خاک، شیب توپوگرافی، مواد تشکیل­دهنده­ ی منطقه­ ی غیراشباع و هدایت هیدرولیکی استفاده می­شود که به صورت 7 لایه در محیط ArcGIS تهیه شدند که پس از اختصاص وزن و رتبه­ بندی و تلفیق 7 لایه یاد شده، نقشه­ ی نهایی آسیب­پذیری آبخوان تهیه و شاخص SINTACS برای کل منطقه بین 79-169برآورد شد. برای صحت­ سنجی روش از داده­ های غلظت نیترات در منطقه استفاده شد. برای بهبود نتایج روش SINTACS، از مدل فازی ممدانی استفاده و به این منظور داده‌های ورودی (پارامترهای SINTACS) و خروجی (شاخص آسیب­پذیری تصحیح­ شده) و مقادیر نیترات مربوطه به 2 دسته آموزش و آزمایش تقسیم شد و پس از آموزش مدل، با استفاده از مقادیر نیترات نتایج مدل در مرحله­ ی آزمایش مورد ارزیابی قرار گرفت. مدلMFL  با افزایش ضریب تعیین روش SINTACS از 61/0به 85/0 که حاصل حذف خطای نظر کارشناسی اعمال شده در روش کلاسیک می باشد، توانایی خود را در بهبود نتایج روش SINTACS  اولیه نشان داد.