تعیین شاخصهای مدیریت آب در قطبهای تولید زیتون در کشور
نویسندگان
1 دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
3
4 دانشگاه پیام نور
5
6
7
8 دانشگاه علوم پزشکی تهران
9 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
10 دانشگاه علوم پزشکی همدان
11 دانشگاه علوم پزشکی ایران
12
13
14
doi
10.22059/ijswr.2023.356374.669480چکیده
این پژوهش، با هدف بررسی مدیریت آبیاری و تعیین بهرهوری آب باغات زیتون تحت مدیریت بهرهبرداران در سطح کشور اجرا شد. بدین منظور حجم آب دادهشده توسط باغداران و عملکرد محصول در 102 باغ از باغات زیتون استانهای قزوین، فارس، زنجان، گیلان، گلستان و سمنان در روشهای مختلف آبیاری (سطحی و قطرهای)، در دو سال متوالی (98 و1397) اندازهگیری شد. مقادیر اندازهگیری شده با مقادیر نیاز خالص آبیاری برآوردشده بر اساس سند ملی آب و همچنین مقادیر تعیین شده بر اساس روش پنمنمانتیث مقایسه گردید. نتایج نشان داد که میانگین حجم آب آبیاری، عملکرد، بهرهوری آب آبیاری و بهرهوری آب کاربردی (آبیاری و بارش مؤثر) در استانهای منتخب در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنیدار دارند. حجم آب آبیاری زیتون در مناطق مورد مطالعه از 2848 تا 11463 مترمکعب بر هکتار متغیر و میانگین وزنی آن 6011 مترمکعب بر هکتار بود. میانگین دو سالة عملکرد زیتون در قطبهای تولید این محصول از 1500 تا 11000 کیلوگرم بر هکتار متغیر و میانگین وزنی آن 4867 کیلوگرم بر هکتار بود. بهرهوری آب آبیاری نیز از 2/0 تا 40/2 متغیر و میانگین وزنی آن 95/0 کیلوگرم بر مترمکعب بود. همچنین بهرهوری آب کاربردی نیز در استانهای منتخب از 18/0 تا 45/1 متغیر و میانگین وزنی آن 63/0 کیلوگرم بر مترمکعب تعیین شد. نتایج بیانگر آن بود که در سطح کشور در دو سال مورد مطالعه نسبت به نیاز آبیاری بر اساس دادههای هواشناسی 10 ساله اخیر، حدود 27 درصد و نسبت به سندملی، حدود 17 درصد کمآبیاری اجباری در باغات زیتون صورت گرفتهاست.
