فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده تغییر کاربری اراضی و تأثیر پدیده­ی تغییر اقلیم بر فرآیندهای هیدرولوژیکی و رواناب سطحی حوضه­ی آبخیز می­تواند به مدیریت چالش­های منابع آب و برنامه­ریزی صحیح و مدیریت حوضه­های آبخیز کمک نماید. در این تحقیق به منظور بررسی اثر تغییر کاربری اراضی و تغییر اقلیم بر رواناب، مدل SWAT مورد استفاده قرار گرفت. برای پیش­بینی کاربری اراضی حوضه­ی گرین از تصاویر ماهواره لندست سال­های 1986، 2000، 2014، مدل مارکوف وCA  مارکوف استفاده و نقشه­ی کاربری اراضی سال 2042 پیش­بینی شد. ریز مقیاس نمایی داده­های بارش و دما نیز توسط مدل SDSM انجام شد و خروجی­های مدل HADCM3 جهت پیش­بینی اقلیم آتی حوضه­ی گرین استفاده گردید. با توجه به ضریب نش ساتکلیف و ضریب تعیین به  دست آمده در مرحله واسنجی (به ترتیب برابر با 59/0 و60/0) و مرحله­ی اعتبارسنجی (به ترتیب برابر با 66/0 و 67/0) این مدل دارای کارایی قابل قبولی در پیش­بینی متغیرهای مورد بررسی در حوضه­ی ­آبخیز مورد  مطالعه است. نتایج به­دست آمده نشان می­دهد  با ثابت ماندن روند تغییرات دوره­ی پایه در سال­های 1986 تا 2014 این منطقه شاهد افزایش 28/2 درصدی مساحت جنگل و کاهش 07/2 درصدی مساحت مرتع تا سال 2042 نسبت به سال 2014 خواهد بود و همچنین مشاهده می­شود که در اکثر ماه­های سال در دوره­ی آتی میانگین بارش ماهانه دارای روند کاهشی و میانگین دما دارای روند افزایشی خواهد بود. نتایج بیانگر این موضوع است که تغییر کاربری اراضی در دوره­ی آتی با کاهش مساحت مرتع و اراضی بدون پوشش و افزایش مساحت اراضی جنگلی و همچنین تغییر اقلیم تحت سناریوهایA2  و B2 موجب کاهش میزان رواناب می­گردد. در نهایت نتایج نشان داد کاهش میزان رواناب در دوره 2042 تا 2050 نسبت به دوره­ی 2000 تا 2010 در اثر تغییر اقلیم (بارش و دما) بیشتر از میزان کاهشی است که در اثر تغییر کاربری اراضی ایجاد می­شود.