فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئله اصالت نهج‌البلاغه از مباحث چالش‌برانگیز میان شیعه و اهل‌سنت است و در میان عالمان اهل‌سنت، دیدگاه‌های گوناگونی در موافقت یا مخالفت با آن شکل گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی– تحلیلی و رویکرد انتقادی، به واکاوی محورهای مخالفت با نهج‌البلاغه در اندیشه اهل سنت و زمینه‌ها و مبانی شکل‌گیری آن‌ها می‌پردازد. مخالفت‌ها در سه محور اصلی قابل‌طبقه‌بندی است: ۱. تشکیک در هویت گردآورنده و صحت انتساب اثر به سیدرضی؛ ۲. تردید در انتساب خطبه‌ها و نامه‌ها به امام علی علیه السلام؛ و ۳. نقد و انکار اعتبار محتوایی نهج‌البلاغه.از نظر مبنایی، مخالفان بر اصولی همچون عدالت مطلق صحابه، تقدم خلفای سه‌گانه، حجیت انحصاری صحاح سته، انکار علم غیب امام و تأخر تدوین نهج‌البلاغه تکیه کرده‌اند. در بُعد زمینه‌ای نیز عواملی چون حمایت حکومت‌ها از خلفا، تعصبات فرقه‌ای، انگیزه‌های کلامی، نقدهای ادبی، شکاکیت حدیثی و ناآگاهی از شخصیت سیدرضی و شیوه تدوین اثر، زمینه‌ساز این مخالفت‌ها بوده است.اندیشمندان شیعه با استناد به شواهد درون‌متنی و برون‌متنی، همخوانی مضامین نهج‌البلاغه با قرآن، احادیث معتبر و داده‌های تاریخی، اصالت این اثر را به‌صورت مستدل تبیین کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از شبهات مخالفان ناشی از فقدان تحلیل تاریخی و عدم آگاهی از روش علمی گردآوری نهج‌البلاغه است.