بومزدایی در مخاصمات مسلحانه با تأکید بر وضعیت اسرائیل و فلسطین: چالشهای دیوان کیفری بینالمللی
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق بینالملل، دانشکده حقوق دانشگاه قم
2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه قم
doi
10.22066/cilamag.2024.2027742.2550چکیده
بومزدایی بهطور کلی به معنای آسیب گسترده و تخریب شدید زیستبومها یا آسیبهای بلندمدت به طبیعت است که بهطور رسمی و صرفاً در شرایط جنگ، بهعنوان جرم بینالمللی شناخته میشود. عملیات نظامی اسرائیل و بمباران غزه باعث واردآمدن خسارات زیستمحیطی گسترده و بلندمدتی شده است که اثرات مخربی بر محیطزیست و امکان زندگی برای انسانها در این منطقه خواهد داشت. با این حال، تا کنون اسرائیل و دولت خودگردان فلسطین اقدام مؤثری در راستای رسمیسازی عناوین مجرمانه مرتبط با تخریب شدید و گسترده محیطزیست انجام ندادهاند.دیوان کیفری بینالمللی از سال ۲۰۱۵ فلسطین را بهعنوان عضو اساسنامه رم به رسمیت شناخته است اما اسرائیل همچنان به این معاهده نپیوسته است. بنابراین، در این پژوهش به سؤالات مهمی پرداخته میشود؛ از جمله اینکه دیوان کیفری بینالمللی چگونه میتواند به جنایات ارتکابی در غزه رسیدگی کند؟ قرار بازداشت نخستوزیر و وزیر دفاع اسرائیل و همچنین رهبران جنبش حماس، چه مبنای حقوقی دارد؟ همچنین، چه چالشها و موانعی در مسیر تعقیب و رسیدگی قضایی برای دادستان دیوان کیفری بینالمللی وجود دارد؟در این پژوهش، به وقایعی پرداخته میشود که در جریان مخاصمات مسلحانه منجر به تخریب شدید، گسترده و بلندمدت محیطزیست غزه شدهاند. این وقایع به منظور بررسی و تحلیل وقوع بومزدایی در جنگ غزه مورد توجه قرار گرفتهاند. همچنین چالشهای پیش روی دیوان کیفری بینالمللی در پیگیری و رسیدگی به جرایم ارتکابی، بهویژه بومزدایی، بررسی و مبنای حقوقی صدور قرار بازداشت سال ۲۰۲۴ و صلاحیت رسیدگی دیوان کیفری بینالمللی تحلیل و روشن خواهد شد.