ارزیابی کیفی ترجمه انگلیسی و فارسی ده حکمت‌ نهج‌البلاغه بر اساس مدل هاوس

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.( نویسنده مسئول)

2 دانش آموخته کارشناسی زبان و ادبیات عرب دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی سه ترجمه فارسی و انگلیسی از ده حکمت نهج‌البلاغه، از مدل ارزیابی کیفیت ترجمه جولیان هاوس بهره گرفته است. در این مطالعه، ترجمه‌های شهیدی، دشتی و ترجمه انگلیسی Peak of Eloquence انتشارات Elmhurst بر اساس شش مؤلفه‌ی اصلی این مدل شامل نوع ترجمه، تحلیل معنایی، کاربردشناختی، متنی، تحلیل سیاقی و ارزیابی تعادل نقشی بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که ترجمه‌ها بیشتر در قالب ترجمه پنهان عمل کرده‌اند و در مواردی که ترجمه‌ها هم‌زمان به انتقال معنای دقیق، نقش کاربردی و تعادل فرهنگی-زبانی توجه کرده‌اند، از کیفیت بالاتری برخوردار بوده‌اند. همچنین مستندسازی دقیق برای هر حکمت، بر پایه شاخص‌های تحلیلی مدل هاوس انجام شده و نقاط قوت و ضعف هر ترجمه به صورت مقایسه‌ای گزارش شده است. این پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری رویکرد نظام‌مند می‌تواند تحلیل ترجمه‌های دینی و ادبی را از سطح قضاوت‌های کلی به سطوح دقیق‌تری از کیفیت انتقال زبان و فرهنگ ارتقا دهد.