بررسی نقش عوامل هیدروژئومورفولوژیکی و تغییرات اقلیمی در میزان پوشش برف در کوهستان الوند
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، آب و هواشناسی دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی، همدان، ایران (نویسنده مسئول).
2 مربی گروه مهندسی نقشهبرداری دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی، همدان، ایران.
doi
چکیده
چکیده پوشش برف یک پدیدهی مهم هیدروژئومورفولوژیکی است، آب ناشی از ذوب برف یک منبع حیاتی در تغذیهی آبهای زیر زمینی در بسیاری از نقاط جهان بوده و سهم چشمگیری در سیلاب رودخانهها دارد. برف یکی از فاکتورهای مهم کنترلکنندهی هیدرو اقلیم هر ناحیهی جغرافیایی است که تابع عوامل هیدروژئومورفولوژیکی مانند شیب و جهت دامنه است. تحقیق اخـیر در فنآوری سنجش از دور، تـرکیب مناسبی را از تحلیلها و تعیین سهم شیب وجهت دامنه و تغییرات دما و بارش در بررسی پوشش برف در ارتباط با مدلهای هیدرولوژیکی در اختیار قرار میدهد، بر این اساس برای تشخیص سهم ناهمواریها (جهت و میزان شیب دامنه) در ریزش برف در دو طرف دامنه شمالی و جنوبی کوهستان الوند از تلفیق مدل NDSI و مدل همسازها استفاده گردید، نتایج نشان میدهد دامنهی شمالی منطقهی مورد مطالعه (حوضهی آبریز عباسآباد) هفت درصد بارش برف بیشتری نسبت به دامنهی جنوبی دریافت میکند. تأثیر دامنه در میزان پوشش برف را مدل آماری همسازها نیز تأیید میکند، چنانچه بر اساس یافتهها این مدل مقدار واریانس همساز دوم در دامنهی شمالی الوند (حوضهی آبریز عباسآباد) 28 درصد و در دامنه جنوبی آن (حوضهی آبریز تویسرکان رود) 20 درصد است و علت آن دریافت کمتر انرژی خورشید و سرمای بیشتر دامنهی شمالی در حوضهی آبریز عباسآباد است. همچنین میزان برف در منطقهی تحت تأثیر عواملی نظیر شیب دامنه، متغیر بوده است. بهطور کلی بر اساس یافتهها میتوان گفت روند پوشش برف در دو طرف دامنهی الوند در دههی اخیر رو به کاهش است و میتواند چالش زیست محیطی منطقه در سالهای اخیر باشد.
