شخصیت حقوقی بین‌المللی گروه‌های مسلح غیردولتی با تأکید بر وضعیت یمن

نویسندگان

1 استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22066/cilamag.2024.563658.2335
چکیده

از هنگام پیدایش حقوق بین‌­الملل نوین به دنبال انعقاد معاهده وستفالی در 1648 تا حدود نیم قرن پیش، دولت‌­ها تنها تابعان حقوق بین­‌الملل برخوردار از شخصیت حقوقی بین­‌المللی قلمداد می‌­شدند. اما اکنون شمار موجودیت‌­های عهده‌دارِ نقش­‌های تأثیرگذار افزایش یافته است و در میان آن­ها گروه­‌های مسلح غیردولتی به دلیل مشارکت فزاینده خود در مخاصمات مسلحانه، از اهمیت بالایی در مطالعات برخوردارند. مشارکت فعال این موجودیت­‌ها در مخاصمات، منجر به طرح پرسش راجع به وضعیت شخصیت حقوقی آن‌­ها در فضای حقوق بین‌­المللی می­شود که هنوز در بسیاری از جنبه‌­ها، دولت‌محوری پدیده غالب است. پاسخ به پرسش مذکور از آن جهت مهم است که دانسته شود قدم نخست در خصوص صلاحیت داراشدن حقوق و تکالیف در معماری حقوق بین­‌الملل و به تبع آن، بحث در خصوص امکان درنظرگرفتن قواعد ثانویه به‌عنوان ضمانت اجرای نادیده‌گرفتن تعهدات بین­‌المللی، در گرو بهره­‌مندی از شخصیت حقوقی بین‌المللی است. این مقاله، شخصیت حقوقی گروه­‌های مسلح غیردولتی در حقوق بین‌­الملل را با تأکید بر وضعیت یمن بررسی می‌کند و چنین نتیجه می‌­گیرد که امکان دارد تکامل شخصیت گروه­‌های مذکور، نقش مهمی در مسئول قلمدادنمودن آن­ها به لحاظ بین‌­المللی ایفا کند.