طراحی و ساخت ماشین برداشت صنوبر در روش بهرهبرداری کوتاه مدت
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
2 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
3 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
doi
چکیده
ارزشهای حیاتی عرصههای جنگلی و افزایش نیاز چوب در کشور، ضرورت توجه به تولید چوب در عرصههای غیر جنگلی را دو چندان کرده است و بر این اساس طرحهای تولید انبوه چوب صنوبر در دورههای زمانی کوتاه مدت بیشتر از پیش مورد توجه قرار گرفته است. عملیات قطع و برداشت چوبهای کم قطر تولیدی در این روش به طورعمده با اره زنجیری و نیروی کارگری انجام میشود که کاری سخت، طاقتفرسا، زمانبر و غیر اقتصادی میباشد. با توجه به توسعه روزافزون طرحهای تولید انبوه و کوتاه مدت صنوبر، بکارگیری ماشین تخصصی برای برداشت چوبهای کم قطر صنوبر که توان کار در تودههای انبوه را داشته باشد ضروری است. انواع خارجی ماشینهایی که در این زمینه مورد استفاده قرار میگیرند بهدلیل برش درخت با قطرهای خیلی کم در ایران قابلیت کاربرد ندارند. از این رو یک ماشین برداشت تراکتوری، تراکتور باغی، طراحی و ساخته شد که با 3 اره گرد چوببُری درختان صنوبر تا قطر 5/12 سانتیمتر را قطع میکند. توان مورد نیاز ماشین با محاسبه توان لازم برای برش چوب صنوبر محاسبه شد و دور ارهها بر اساس سرعت خطی مناسب دندانه تیغه برای برش چوب صنوبر بدست آمد. اجزای سیستم انتقال قدرت شامل تسمه و چرختسمه، محورها و چرخدندهها مطابق با دور و گشتاور انتقالی طراحی شدند. اجزای دیگر دستگاه نیز مانند یاتاقانها، کاسهنمدها، خارها و غیره بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شدند. پس از تهیه نقشههای دو بعدی و سهبعدی قطعات ماشین ساخته و مونتاژ و سپس ماشین بهمنظور آببندی راهاندازی شد. در نهایت ماشین در عرصه بکار گرفته شد و پس از رفع اشکالات جزیی عملکرد آن مورد ارزیابی قرار گرفت. مشاهدات و بررسیهای انجام شده نشان میدهد که این ماشین توانایی کار در تودههای انبوه صنوبرکاری کوتاه مدت با دورههای بهرهبرداری 2، 3 و 4 ساله را بهخوبی داراست و در مقایسه با اره زنجیری از مزایایی چون کاربری آسان، سرعت بیشتر انجام کار و ایمنی بیشتر برخوردار است.