دولت، سبب اقوی از مباشر در وقوع جرم یقهآبیها از منظر نهجالبلاغه و سیاست جنایی اسلام
نویسندگان
1 استاد گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران. قم: ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا جرم شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم. قم، ایران.
3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی قم، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
doi
چکیده
علل وقوع جرم میتواند ناشی تصمیمات دولتها باشد. عوامل اقتصادی مانند بیکاری، فقر، تورم، گسترش شهرنشینی و تضعیف فرهنگهای اصیل، استضعاف علمی و سیاسی تودهی مردم، عدم بهرهگیری از شیوههای پیشگیری جامعوی، نابرابری اجتماعی، عدم تقویت آماج جرم و رفتارهای حاکمان که منجر به ایجاد بیاعتمادی نسبت به حاکمیت و مقررات دولتی میشود، از مهمترین عوامل جرمزا است که دولت در مقام سبب این رفتارهای مجرمانه جای میگیرد. یقه آبیها خود به عنوان قربانیان مضاعف جرایم تودهای، مشمول کیفیات مخففه و عفو قرار نمیگیرند و حتی به جهت اقناع افکار عمومی، محاکمهی این گروه با رویکرد قانونمندی کامل اجرا میشود. این درحالی است که دولت باید با درنظر گرفتن شرایطی که منجر به ارتکاب این جرایم شده است، با لحاظ تمام دلایل وقوع جرم، محاکمه و کیفرگزینی نماید. هدف اصلی از این پژوهش، اخطار به دستگاه قضائی و ساز وکارهای اجرای عدالت و نظم اجتماعی برای بهبود وضعیت اخلاقی و فرهنگی جامعه ایست که نمیتوان فقط تابعان آن را مسئول دانست و مجازات کرد چنانکه در دیدگاههای نهج البلاغه صرفا به تکالیف مردم پرداخته نشده است و برای حاکمان نیز متقابلا تکالیفی است که برای آنها مسئولیتهایی را ایجاد میکند.