فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین میزان بازدهی و بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی سامانه آبیاری قطره‌ای در محصولات باغی، در گسترش و استفاده از این سامانه جهت بهینه‌سازی مصرف آب نقش موثری دارد. به همین منظور تحقیق حاضر، تحت شرایط تحقیقاتی در ایستگاه‌های تحقیقاتی موسسه تحقیقات علوم باغبانی در استان البرز و طی سال‌های 1398-1395 انجام شد. در این پژوهش، به منظور برآورد بازدهی تولیدات باغی از معیارهای درآمد ناخالص، درصد بازده فروش و درصد بازگشت سرمایه و برای سنجش شاخص‌های بهره‌وری آب از تحلیل بهره‌وری فیزیکی و بهره‌وری اقتصادی استفاده شد. نتایج نشان داد، در ایستگاه کمال‌شهر طی دوره 1398-1396، میانگین بهره‌وری فیزیکی آب آبیاری مصرفی در ژنوتیپ‌های سیب و گلابی به-ترتیب 75/2 و 7/1 کیلوگرم بر مترمکعب و میانگین بهره‌وری اقتصادی آب ناشی از سود حاصل از تولید محصولات باغی در ژنوتیپ‌های سیب و گلابی به‌ترتیب 5/39990 و 7/211486 ریال بر مترمکعب آب تعیین شد. در ایستگاه مشکین‌دشت طی دوره 1398-1395، میانگین بهره‌وری فیزیکی آب آبیاری مصرفی در ژنوتیپ‌های آلبالو، گیلاس، هلو و سیب به‌ترتیب 08/1، 99/0، 69/1 و 61/1 کیلوگرم بر مترمکعب و میانگین بهره‌وری اقتصادی آب ناشی از سود حاصل از تولید محصولات باغی در ژنوتیپ‌های آلبالو، گیلاس، هلو و سیب به‌ترتیب  8/1.6174، 8/95127، 3/25236 و 2/23011 ریال بر مترمکعب مشخص شد. نتایج این مطالعه حاکی از وضعیت مطلوب میانگین بهره‌وری اقتصادی آب ناشی از سود حاصل از تولید سیب و گلابی در ایستگاه کمال‌شهر در مقایسه با نتایج حاصل از مطالعات صورت گرفته در برخی نقاط کشور است، اما به طور کلی بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب در تولید محصولات به ویژه سیب، گلابی و هلو در این ایستگاه‌ها در مقایسه با میانگین حاصل در برخی کشورهای مطالعه شده، بسیار پایین‌تر بوده است که بررسی دلایل آن با استفاده از مطالعات تطبیقی و شناسایی راهکارهای افزایش بهره‌وری آب در تولید این محصولات در این ایستگاه‌ها پیشنهاد می‌شود.