آیندهنگاری سازمان گمرک جمهوری اسلامی ایران با رویکرد سناریونگاری
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت ، واحد علیآباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علیآباد کتول، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد علیآباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علیآباد کتول، ایران.
4 استادیار، گروه مهندسی صنایع و آیندهپژوهی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.30473/ipom.2021.54525.4172چکیده
یکی از چالشهای عمده پیشروی سازمانها، گستردگی عوامل مؤثر در طراحی چشماندازی مطلوب است. کاوش در روندهای محیطی برای درک روند آینده نیازمند رویکردی فراتر از روشهای معمول پیشبینی و برنامهریزی است. آیندهنگاری این امکان را فراهم مینماید تا از بینشهای حاصل، روایتها و تصاویر باورپذیر از چشمانداز در حال ظهور داشته باشیم. هدف این پژوهش ارائه تصویری از آینده سازمان گمرک در قالب سناریوهای محتمل و سازگار است. در این پژوهش آمیخته بهمنظور دستیابی به اهداف، گردآوری داده از طریق مطالعه کلانروندها با روش پویش محیطی و بر مبنای تجزیه و تحلیل PESTEL صورت گرفت. اولویتبندی متغیرهای اولیه، برای یافتن مؤثرترین عوامل بر سازمان گمرک با نظرخواهی تلفنی و رایانامهای از خبرگان صورت گرفت که منجر به طراحی پرسشنامهای با 30 عامل گردید. ضمن تعیین میزان اثرگذاری و اثرپذیری ماتریس در یک پنل خبرگان، تجزیه و تحلیل دادهها در نرمافزار میکمک منجر به شناسایی چهار پیشران اصلی گردید. پیشرانها در پرسشنامه تحلیل اثرات متقابل با 9 حالت در طیفی از شرایط مطلوب تا نامطلوب و برحسب درجه اهمیت و احتمال وقوع، توسط خبرگان نظرسنجی شده و با نرمافزار سناریو ویزارد تجزیهوتحلیل گردید. یافتهها نشان میدهد دو سناریوی وضعیت موجود و تغییر انطباقی، محتملترین سناریوهای آینده گمرک خواهند بود. آشنایی با روایت هر سناریو و مقایسه مطلوبیت آنها، میتواند مبنایی برای طراحی اقدامات آینده باشد تا گمرک ایران بتواند در جهت صیانت از جامعه، سلامت ورود کالا و تأمین رضایت ذینفعان، یک سازمان انعطافپذیر، شفاف و پاسخگو باشد.