واکاوی مبالغه موجود در ترجمه اسماء افعال در نهج‌البلاغه بر اساس نظریه کتفورد در زبان‌شناسی(مطالعه موردی ترجمه شهیدی و فولادوند)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج‌فارس، بوشهر، ایران.

2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج‌فارس، بوشهر، ایران.

3 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج‌فارس، بوشهر، ایران (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

کتفورد، کوشیده است تا با به کارگیری قواعدی خاص، ترجمه را نظام‌مند کند و مترجم و مخاطب را یاری رساند. ترجمه اسلوب معنایی مبالغه موجود در اسم فعل در نهج‌البلاغه، بر اساس نظریه کتفورد، منبعی سودمند خواهد بود تا با روش توصیفی-تحلیلی مخاطب را از مفاهیم بلند این کتاب، بهره‌مند سازد. جستار کنونی، با تحلیل ساختار معنایی موجود در اسم فعل در دو ترجمه شهیدی و فولادوند، به نتایجی رسیده است؛ مترجمان در زبان مقصد از نظر ساختاری، از همان اسم فعل عربی استفاده  یا از ساختار صرفی-نحوی متفاوتی بهره برده‌اند که مفهوم مبالغه را به درستی، منعکس نمی‌کند. در برخی موارد برای انعکاس مفهوم مبالغه از افزوده‌های تفسیری نیز، استفاده شده است؛ اما نتوانسته‌اند با بهره‌گیریِ برابر نهادهای موجود، معنا را به درستی منتقل کنند. از نظر ساختاری، مترجم، ناچار از به کارگیری تغییرات زیادی در کلام خود شده است، تا در انتقال معنای موجود در سخنان معصوم موفق شده باشد. او کوشیده است تا با کمک گروه‌های مختلف اسمی و فعلی، معنای اصلی را به مخاطب منتقل کند. شاید وجود قیدهای مختلف حالت، تأکید، تشابه و ... می‌توانست گره‌گشایی برای مترجم باشد؛ اما در بسیاری از موارد، باز، حق مطلب ادا نشده است.