فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظم/ آشوب از مهم‌ترین مفاهیم دیالکتیکی نشانه‌شناسی لوتمان است که تعلق نظام‌های نشانه‌ای را به فرهنگ و نا- فرهنگ آشکار می‌کند. هدف این پژوهش دریافتن چگونگی به تصویر درآمدن این نشانه‌ها در سپهر نشانه‌ای روزنامه‌های دوره ناصری و مطالعه ویژگی­های بصری روزنامۀ ایران با توجه به این دو مفهوم  است.  بدین‌منظور با ارائه الگویی تحلیلی برای درک مفاهیم مذکور و تبیین ویژگی­های بصری روزنامه‌ی ایران، در پی پاسخ به این پرسش­ها است که: کنش متقابل نظم و آشوب در یک سپهر نشانه‌ای چگونه باعث فهم‌پذیری عناصر فرهنگی می­شود؟ و دوگانه‌ی مذکور چگونه در ویژگی‌های بصری روزنامه ایران منعکس شده است؟ این مقاله از نظر هدف توسعه­ای و از نظر روش تجزیه و تحلیل توصیفی- تحلیلی و با رویکرد نشانه­شناسی فرهنگی لوتمان است. شیوۀ گردآوری اطلاعات به روش اسنادی، جامعۀ آماری آن تمام شمارگان روزنامۀ ایران و انتخاب نمونه‌ها به‌صورت هدفمند بوده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که ویژگی­های بصری روزنامه ایران در یک فرآیند تاریخی و در پی کنش میان نظم و آشوب در سپهر نشانه‌ای ایران تثبیت شد و در این صیرورت با عبور از برخی هنجارهای پیشین در انتشار روزنامه‌ها به هویتی آمیخته دست یافت که از نزدیکی به «دیگری» فرهنگی و آمیزش با خود-الگوهای فرهنگی پدید آمده‌اند.