فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف کلی پژوهش حاضر بررسی آثار و پیامدهای اجرای طرح خروج دام از جنگل در روستای سیاه‌دره شهرستان نهاوند بود، که به‌‏صورت کیفی و با استفاده از روش نظریه بنیانی انجام شد. جمع‌آوری اطلاعات از طریق مشاهده نیمه‌‏مشارکتی و مصاحبه نیمه‌‏ساختارمند در سال 1394 و در قالب گروه‏های بحث متمرکز صورت گرفت. جامعه آماری تحقیق سرپرستان خانوارهای ساکن روستای مورد مطالعه بودند. نمونه‌گیری تحقیق به‌صورت هدفمند و تا زمان اشباع نظری داده‌ها پیش رفت. پایایی پرشسنامه از طریق یادداشت‌برداری نکات کلیدی مطرح‌شده در مصاحبه‌ها، ایجاد نوعی تعامل دو طرفه با مصاحبه‌شوندگان و سه‏وجهی‌سازی و روایی آن نیز از طریق راهبرد «بازخورد مشارکت‌کننده» تأیید شد. تحلیل اطلاعات گردآوری‏شده از طریق مصاحبه و مشاهده با استفاده از روش‏های تحلیل کیفی و از طریق استخراج، دسته‌بندی، طبقه‌بندی و دستیابی به مفاهیم کلی در قالب روش نظریه بنیانی انجام گرفت. طبق نتایج به‌دست آمده، اثرات خروج دام از جنگل در شش دسته شامل 1) تضعیف و رکود فعالیت‏های دامداری، 2) اثرات مثبت و منفی بر وضعیت مالی روستاییان، 3) پیدایش معضلات اجتماعی در روستا، 4) تضعیف روحیه مشارکتی روستاییان در حفظ جنگل‌ها و مراتع، 5) عدم پایبندی سازمان‌های دولتی به تعهدات طرح، و 6) اثرات سوء روحی و روانی طبقه‌بندی شدند. در پژوهش حاضر، پیشنهادهای برنامه‌ریزی جامع در راستای سامان‏دهی پرورش دام و تلاش دولت برای عملی کردن وعده‌های داده‏شده به جنگل‌نشینان به‌منظور رفع مشکلات اجرایی طرح ارائه شد.