تحلیل شاخص های تاب آوری شهری در برابر مخاطره سیل با رویکرد آینده پژوهی (مورد مطالعه: شهر خرم آباد)
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
4 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
5 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.30479/jfs.2022.16142.1327چکیده
هدف: مطالعه آینده در حال حاضر، بیش از هر زمان دیگری برای کشورها در جهت دستیابی به تاب آوری و برنامه کاهش ریسک یا بهبود تابآوری ضروری است. هدف اصلی این مطالعه، تحلیل شاخصهای تابآوری شهر خرمآباد در برابر مخاطره سیل با رویکرد آینده پژوهی است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق؛ شامل خبرگان آشنا به مسائل شهری در سطح شهر خرم آباد است. حجم نمونه به روش نمونهگیری گلوله برفی، 44 نفر بدست آمده است و برای تجزیه و تحلیل دادههای این تحقیق، از نرمافزار میک مک استفاده شده است. یافته ها: یافتههای تحقیق نشان میدهد که متغیرهای جمعیت مستقل، زیرساخت های در معرض خطر، پتانسیل دسترسی یا تخلیه، ثبات و پایداری جمعیت و رونق ساخت و ساز، بالاترین رتبههای تأثیرگذاری و متغیرهای نسبت تغییر پوشش زمین شهری، زیرساختها، دسترسی به حمل و نقل، ظرفیت ارتباطی و برابری امکانات آموزشی، بالاترین رتبههای تأثیرپذیری کلی را دارند. در خصوص ابعاد ششگانه تحقیق نیز رتبههای تأثیرگذاری به ترتیب به ابعاد کالبدی، نهادی، اجتماعی، اقتصادی، محیطی و سرمایه اجتماعی تعلق دارد. در حالت کلی، از میان ۳7 متغیر بررسی شده این پژوهش، 9 متغیر جمعیت مستقل، استحکام ابنیه، قدمت ابنیه، مالکیت ابنیه، ظرفیت مراقبتهای پزشکی، زیرساخت اینترنت، حکمروایی مطلوب، پتانسیل دسترسی و تخلیه و زیرساختهای در معرض خطر بهعنوان متغیرهای کلیدی مؤثر بر تابآوری شهری انتخاب شدهاند. نتیجه گیری: هرگونه برنامهریزی برای تابآوری شهر خرمآباد باید نقش کلیدی عوامل نامبرده را مورد توجه قرار دهد. این متغیرها در افزایش تابآوری شهر خرمآباد، دارای قدرت نفوذ بالا و وابستگی پایینی هستند و اولویت اول در تابآور نمودن شهر خرمآباد به حساب میآیند.