فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

غلظت‌های زیاد آمونیوم و فسفات در شیرابه، امکان تولید کانی استروویت (MgNH 4 PO 4 .6H 2 O) که یک کود کندرهای ارزشمند در کشاورزی شناخته می‌شود را فراهم می‌کند. در این پژوهش امکان تولید رسوب استروویت از شیرابه دفن‌گاه سراوان بررسی شد. پژوهش در گروه علوم خاک دانشگاه گیلان و در سال 1400 انجام شد. نمونه‌برداری از شیرابه انجام شد و غلظت یون‌های آمونیوم، فسفات و منیزیم در آن اندازه‌گیری شد. تشکیل رسوب استرویت در سه نسبت مولی 1:1:1، 2/2:1/1:1 و 5:2:1/2 از [NH 4 + ]:[Mg 2+ ]:[PO 4 3− ] و در دو pH متفاوت 9 و 5/9 بررسی شد. از آنجا که مقدار آمونیوم در شیرابه بسیار بیشتر از منیزیم و فسفات بود، نسبت‌های مولی مورد آزمایش بر اساس غلظت آمونیوم محاسبه شد و برای تنظیم غلظت‌های منیزیم و فسفات به ترتیب از نمک‌ کلرید منیزیم (MgCl 2 .6H 2 O) و اسید فسفریک (H 3 PO 4 ) استفاده شد. بررسی ویژگی­های استروویت تشکیل شده با آنالیز XRD و FTIR انجام شد. موقعیت و شدت پیک‌ها در رسوب‌های تشکیل شده در همه تیمارها تطابق خوبی با پیک استاندارد استروویت داشت که رسوب این کانی را تایید کرد. آنالیز  FT-IR طیف کریستال استرویت در همه نسبت‌های مولی بررسی شده را نشان داد. مقایسه رسوب تشکیل شده نشان داد که در 5/9 pH= مقدار استروویت تشکیل شده در نسبت‌های مولی 1:1:1 و 2/2:1/1:1 [NH 4 + ]:[Mg 2+ ]:[PO 4 3− ] بیشتر از 9 pH= بود. حذف آمونیوم در 5/9 pH= و در نسبت‌های مولی 5:2:1/2، 2/2:1/1:1 و 1:1:1 از شیرابه به ترتیب 5/45، 7/39 و 7/32 درصد بود. بنابراین، استفاده از منابعی مانند شیرابه دفن‌گاه زباله در تولید استروویت، ضمن حذف آمونیوم می‌تواند هزینه تولید این کود را کاهش دهد.