بررسی دوره‌های خشکسالی و تأثیر آن بر منابع آب زیرزمینی حوضه‌ی آبخیز گرگانرود

نویسندگان

1 استادیار گروه بیابانزدایی، دانشگاه ، سمنان، ایران

2 دکتری تخصصی جغرافیای طبیعی، عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان

3 استادیار گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

4 کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
چکیده

چکیده هدف اصلی این پژوهش، تعیین گستره­ی تداوم خشکسالی­های هواشناسی و هیدرولوژیکی و مشخص کردن ارتباط بین آن­ها است. در این تحقیق از شاخص­های بارش استاندارد (SPI) و سطح آب استاندارد (SWI)، جهت بررسی خشکسالی­ها استفاده شد. در این تحقیق از 16 ایستگاه باران‌سنجی و 31 حلقه چاه پیزومتری با طول دوره­ی آماری مشترک 30 ساله (1362 تا 1392) استفاده شد. برای آنالیز روند خشکسالی­ها از 7 مقیاس زمانی 1، 3، 6، 12، 24 و 48 ماهه و مقیاس سالانه استفاده شد. در این پژوهش برای بازسازی نواقص آماری از روش همبستگی و از روش نسبت نرمال برای همگنی داده­ها بهره گرفته شده است. سپس برای بررسی روند تغییرات میزان بارش و آب­های زیرزمینی و تحلیل کمی خشکسالی­های حوضه از شاخص­های SPI و SWI استفاده گردید تا امکان ارزیابی آن در مقیاس­های مختلف زمانی و مکانی میسر شود. با محاسبات انجام شده و بررسی نقشه­ی گستره­ی خشکسالی­های سالانه هواشناختی مناطق نیمه­ی غربی و شرق حوضه بیشتر از سایر مناطق خشکسالی داشته­اند. در بررسی نقشه­ی گستره­ی خشکسالی­های سالانه آب زیرزمینی مناطق جنوب غرب، غرب و شمال بیشتر از سایر مناطق در معرض خشکسالی قرار گرفته­اند. طولانی­ترین تداوم از لحاظ طول مدت خشکسالی هواشناسی نشان می­دهد که در بخش­های شمال شرقی، غرب و جنوب غربی دارای تداو­م­های طولانی­تری نسبت به سایر مناطق دارند. همچنین طولانی­ترین تداوم از لحاظ طول مدت خشکسالی آب­های زیرزمینی نشان مـی­دهد در نواحی شمالی و جـنوب غربی و مرکز حوضـه، طولانی­ترین تداوم­های خشکسالی وجود دارد.