طراحی و اعتبار سنجی پرسشنامهای برای نظام تشویق و تنبیه در سازمانهای رایج مدیریتی مبتنی برآموزههای نهجالبلاغه و سیره عملی امیرالمومنین علیه السلام
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.
2 دانشجوی دکترا، گروه مدیریت، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی ، رفسنجان، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه ولیعصر (عج)، رفسنجان، ایران
4 استادیار، گروه مدیریت، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.
doi
چکیده
یکی از راهکارهای اصلاح کارگزاران استفاده از نظام تشویق و تنبیه است. سنجههای گوناگونی در ارتباط با محک نظامهای تشویق و تنبیه در سازمانها وجود دارد. در این میان خلأ طراحی سنجهای مبتنی بر آموزههای علوی برای چنین نظامی در سازمانها به چشم میخورد. این پژوهش در دو مرحله انجام شد: مرحله نخست به شناسایی شاخصهای نظام تشویق و تنبیه مبتنی بر آموزههای علوی اختصاص داشت. برای اینکار از منابع معتبر مرتبطی، چون نهجالبلاغه، در نرمافزار جامع الاحادیث نسخه 5/3 استفاده شد. یافتهها با تحلیل محتوای کیفی گزارههای به دست آمده، در قالب شاخصهایی ذیل سه رکن مبانی، اختصاصی تشویق و اختصاصی تنبیه دستهبندی شدند. این شاخصها در قالب گویههایی تدوین و پس از اعمال نظرات اصلاحی 7 تن از اساتید دانشگاهی و حوزوی، به تعداد 66 گویه در پرسشنامهای مبتنی بر طیف لیکرت 5 گزینهای ساماندهی شدند. جامعه آماری هدف این پژوهش، کارکنان صندوق کارآفرینی امید و حجم نمونه 326 نفر بود. به منظور فروکاست گویهها به ابعاد پرسشنامه از تحلیل عاملی اکتشافی و برای اعتبارسنجی پرسشنامه، از نرمافزار Smart PLS استفاده شد. مطابق نتایج، مبانی تشویق و تنبیه دارای 2 بعد (بایدها و نبایدها)، اختصاصی تشویق دارای 3 بعد (قواعد، ضوابط و مراقبتهای تشویق) و اختصاصی تنبیه دارای 4 بعد (قواعد، ضوابط، ناشایستهها و شدت و اولویت در تنبیه) شناسایی شدند.