شناسایی مؤلفه‌های پرورش ذهنیت کارآفرینانه در آموزش دانشجویان طراحی با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنر‌های زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیارگروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنر‌های زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfava.2025.386546.667383
چکیده

ذهنیت کارآفرینی، مجموعه‌ای از نگرش‌ها و مهارت‌هایی است که افراد را قادر می‌سازد که به­طور مداوم فرصت‌های جدید را شناسایی کرده، ایده‌های نوآورانه را تولید کنند و کسب‌وکارهای پایدار را ایجاد نمایند. این نگرش برای موفقیت در عرصه‌ کارآفرینی ضروری بوده و افراد را برای مواجهه با پیچیدگی‌های آن آماده می‌سازد. تفکر طراحی و کارآفرینی، فرآیندهای مکمل یکدیگر هستند و ذهنیت کارآفرینی می‌تواند دانشجویان طراحی را قادر سازد پس از فارغ‌التحصیلی، فرصت‌های تجاری را دنبال کنند. پرورش این ذهنیت در محیط‌های آموزشی، به­ویژه برای طراحان از اهمیت بالایی برخوردار است و می­تواند فراتر از انتقال دانش فنی، باعث توسعه‌ قابلیت‌های نرم شود. ازاین‌رو سؤال اصلی این پژوهش در رابطه با شناسایی مؤلفه­های پرورش ذهنیت کارآفرینانه در دانشجویان طراحی است پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ روش، از نوع سنتزی است. با استفاده از روش فراترکیب و تحلیل نظام‌مند مطالعات مرتبط، پنج مؤلفه اصلی برای پرورش این ذهنیت شناسایی شد. این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی نشان داد که پرورش ذهنیت کارآفرینانه در طراحان، فرآیندی تک‌بعدی و محدود به ارائه مهارت‌های کارآفرینی نیست؛ بلکه تحول در مسیر رشد و تکاملی چندبعدی است. همچنین درک عمیقی از ادبیات موجود درباره عناصر این ذهنیت در دانشجویان طراحی را ارائه می­نماید که می‌تواند راهبردی عملیاتی برای بازنگری در برنامه‌های درسی و توانمندسازی نسل جدید طراحان کارآفرین در ایران فراهم کند.