الگوی سامان‏دهی فضایی سکونتگاه‌های روستایی بر مبنای نظام جمعیتی و توزیع خدماتی: مطالعه موردی شهرستان اسفراین

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

doi
10.30490/rvt.2018.77124
چکیده

پژوهش کاربردی حاضر با هدف سامان‏دهی فضایی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان اسفراین و با بهره‌گیری از فنون سطح‌بندی جمعیتی، سطح‌بندی خدماتی، اسکالوگرام و تحلیل سلسله‌مراتبی به انجام رسید. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی، شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و ابزار جمع‌آوری اطلاعات مبتنی بر داده‌های ثانویه (آمارنامه سال 1390) استان­ خراسان شمالی بود که طی آن، چهل مؤلفه در ابعاد مختلف استخراج و بررسی شدند. تحلیل یافته‌ها نشان داد که از میان این مؤلفه‌ها در 157 روستای دارای سکنه شهرستان اسفراین، تنها دسترسی به مؤلفه‌های دبستان، مسجد، شورای اسلامی، دهیار، خانه بهداشت و دفتر مخابرات قابل قبول بوده و در دسترسی به سایر خدمات، محرومیت شدید حاکم است. در نهایت، برای برقراری تعادل فضایی و خدمات‌رسانی مطلوب در شهرستان اسفراین (متناسب با نظام جمعیتی، نقش و جایگاه هر روستا)، ضمن پیشنهاد یک نظام سلسله‌مراتبی، این شهرستان به سه منظومه روستایی، هفت مجموعه و سی حوزه روستایی تقسیم شد.