ارائه مدل مفهومی- چینهای نهشتههای کواترنر شمال دریاچهی ارومیه با استفاده از GMS
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
2 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تبریز
3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدهی جغرافیا، دانشگاه تبریز
4 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکدهی علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
نهشتههای کواترنر به عنوان منابع اصلی تأمینکنندهی آب شیرین برای بشر محسوب شده و همیشه تحت تأثیر فعالیتهای انسانی از قبیل کشاورزی، صنعت، غیره قرار داشتهاند. مدل مفهومی نشاندهندهی ابعاد و جهت و چگونگی گسترش نهشتهها است. در پژوهش حاضر مدل مفهومی- چینهای نهشتههای کواترنر دشت تسوج واقع در شمال دریاچهی ارومیه تهیه شده است. مدل بر اساس 28 لوگ زمینشناسی چاههای مشاهدهای و 78 سونداژ ژئوالکتریکی در نرمافزار GMS تهیه شده است. بر اساس مقاطع ژئوالکتریک 5 کلاس چینهای برای نهشتههای کواترنر دشت تسوج تفکیک گردید، که شامل نهشتههای آبرفتی Qal، نهشتههای خشک Q3، نهشتههای آبرفتی دانه متوسط (احتمالاً حاوی آب) Q2، نهشتههای آبرفتی ریزدانه (احتمالاً حاوی آب) Q1و رس Qmf هستند. نتایج نشان میدهد، نهشتههای کلاس Q2از نفوذپذیری متوسط برخوردار بوده دارای سفرهی آب زیرزمینی شیرین هستند، گسترش عمدهی این واحد در نواحی شرقی و جنـوبشرقی میباشد. بیشترین فراوانی نهشتههای Q3و Qal در ارتفاع 1320 متر بوده ولی ضخامت بالا در ارتفاع 1550 متر با ماکزیمم 190 متر است. این نهشتهها از یک گسترش افقی سرتاسر برخوردار بوده لکن گسترش عمودی آنها بیشتر در نواحی شمالی دشت به خصوص شمالشرقی است. از خصوصیات این واحد نفوذپذیری شدید، عدم وجود ناخالصیهای رسی در آن میباشد.