ارائه مدل مفهومی- چینه‌ای نهشته‌های کواترنر شمال دریاچه‌ی ارومیه با استفاده از GMS

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

2 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده‌ی جغرافیا، دانشگاه تبریز

3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده‌ی جغرافیا، دانشگاه تبریز

4 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکدهی علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

نهشته­های کواترنر به عنوان منابع اصلی تأمین­کننده­ی آب شیرین برای بشر محسوب شده و همیشه تحت تأثیر فعالیت­های انسانی از قبیل کشاورزی، صنعت، غیره قرار داشته­اند. مدل مفهومی نشان­دهنده­ی ابعاد و جهت و چگونگی گسترش نهشته­ها است. در پژوهش حاضر مدل مفهومی- چینه­ای نهشته­های کواترنر دشت تسوج واقع در شمال دریاچه­ی ارومیه تهیه شده است. مدل بر اساس 28 لوگ­ زمین­شناسی چاه­های مشاهده­ای و 78 سونداژ ژئوالکتریکی در نرم­افزار GMS  تهیه شده است. بر اساس مقاطع ژئوالکتریک 5 کلاس چینه­ای برای نهشته­های کواترنر دشت تسوج تفکیک گردید، که شامل نهشته­های آبرفتی Qal، نهشته­های خشک Q3، نهشته­های آبرفتی دانه متوسط (احتمالاً حاوی آب) Q2، نهشته­های آبرفتی ریزدانه (احتمالاً حاوی آب)  Q1و رس Qmf هستند. نتایج نشان می­دهد، نهشته­های کلاس  Q2از نفوذپذیری متوسط برخوردار بوده دارای سفره­ی آب زیرزمینی شیرین هستند، گسترش عمده­ی این واحد در نواحی شرقی و جنـوب­شرقی می­باشد. بیشترین فراوانی نهشته­های  Q3و Qal در ارتفاع   1320 متر بوده ولی ضخامت بالا در ارتفاع 1550 متر با ماکزیمم 190 متر است. این نهشته­ها از یک گسترش افقی سرتاسر برخوردار بوده لکن گسترش عمودی آنها بیشتر در نواحی شمالی دشت به خصوص شمال­شرقی است. از خصوصیات این واحد نفوذپذیری شدید، عدم وجود ناخالصی­های رسی در آن می­باشد.