تأثیر تمرینات تعادلی بر استراتژی‎های ‎حرکتی پاسچر ورزشکاران با بی ثباتی مزمن مچ پا در برابر دستکاری اطلاعات بینایی، دهلیزی و حس عمقی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حرکات اصلاحی و آسیب شناسی ورزشی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه صنعتی امیر کبیر

3 دکتری تربیت بدنی گروه علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه صنعتی امیر کبیر

doi
10.22038/mjms.2025.27114
چکیده

مقدمه: مفصل مچ پا، نقش اساسی در تعادل و کنترل پاسچر بر عهده دارد و صدمه به سیستم کنترل حسی-حرکتی مچ پا به عنوان علت اصلی بی ثباتی مکرر مچ پا شناخته شده است. کاهش در حس عمقی و آگاهی از حس حرکت، عامل مهمی‎در کاهش تعادل و در نتیجه آسیب مجدد است که غالبا منجر به دور ماندن ورزشکار از فعالیت ورزشی می­شود. بررسی اثر تمرین تعادلی بر استراتژی‎های حرکتی پاسچر ورزشکاران مبتلا به بی ثباتی مزمن مچ پا در برابر دستکاری اطلاعات بینایی، دهلیزی و حس عمقی بود.روش کار­: 30 ورزشکار مرد مبتلا به بی ثباتی مزمن مچ پا در این مطالعه نیمه تجربی به طور تصادفی به دو گروه تجربی(15n=) و کنترل (15n=) که به صورت پیش­آزمون و پس­آزمون اندازه­گیری­ها انجام  شد و برنامه تمرینی گروه تجربی شش هفته تمرینات تعادلی در برابر اغتشاش بود. جهت ارزیابی استراتژی‎های ‎حرکتی پاسچر آزمودنی‎ها از آزمون سازماندهی حسی دستگاه پاسچروگرافی پویای کامپیوتری استفاده شد. این دستگاه تحلیل استراتژیحرکتی را در 6 وضعیت که در وضعیت اول (وجود هر 3 حس بینایی، شنوایی و حس عمقی)، دوم (حذف بینایی)، سوم (دستکاری شنوایی)، چهارم (دستکاری حس عمقی)، پنجم (حذف بینایی و دستکاری حس عمقی) و ششم (دستکاری حس شنوایی و حس عمقی) ارزیابی نمود. یافته‎های تحقیق با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس یک طرفه انجام گرفتند. تمامی عملیات آماری توسط نرم افزار SPSS نسخه 22 در سطح معنی داری 5/0= α انجام شد.نتایج: نتایج نشان داد میانگین نمره کاربرد استراتژیحرکتی در افراد گروه آزمون در وضعیت‎های ‎اول بیشتر از وضعیت‎های ‎دیگر است و افراد بیشتر از استراتژی مچ پا استفاده می کنند و نمره کاربرد استراتژی در وضعیت ششم که حس شنوایی و عمقی دستکاری می شوند، کمتر از وضعیت‎های ‎دیگر است و بیشتر از استراتژی ران استفاده کردند. میانگین نمره کاربرد استراتژی‎ها در افراد گروه آزمون در پس آزمون در هر شش وضعیت بهتر از افراد گروه کنترل است.نتیجه گیری: با توجه به یافته‎های ‎این تحقیق تمرین تعادلی می تواند کنترل پاسچر را بهبود بخشد چرا که انجام تمرینات تعادلی یا تمرین روی سطوح ناپایدار احتمالاً باعث می شود عضلات به طور فعال‎تری درگیر شوند و سیستم عصبی مرکزی تحریکات مناسب تر و مؤثرتری از اعصاب آوران گیرنده‎های حسی مختلف دریافت نمایند و  باعث تغییر در الگوی کنترل حرکتی و احتمالاً بهبود در یکپارچگی ورودی‎های حسی و سریعتر شدن زمان ارسال اطُلاعات حسی و شروع فعالیت عضلات شده، که در نهایت منجر به استفاده بیشتر از استراتژی حرکتی با ثبات تر برای کنترل پاسچر و همچنین افزایش پایداری می گردد.