منبع شناسی مولفه های آموزشی فناوری واقعیت مجازی بر فعالیت‌ها و خدمات موزه‌ها: مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه .تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfava.2025.376135.667274
چکیده

این ­پژوهش به ­دنبال مطالعه درخصوص منبع­ شناسی مولفه ­های­ آموزشی فناوری ­واقعیت­ مجازی در موزه­ هاست. روش ­پژوهش ازنظر نوع، کمی­ وکیفی و تحلیلی­ توصیفی؛ ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ روش ­اجرا، مرور­نظام­ مند می­باشد. برای تحلیل ­منابع و پاسخگویی به سؤالات ­پژوهش، از روش ­کدگذاری­ داده ­بنیاد اشتراوس ­و­کوربین استفاده ­شده ­است. روش ­پژوهش فوق، تحلیل­ محتوای کیفی است، که هدف آن جمع‌آوری مقالات ­چاپ­ شده، سازمان‌دهی و تفسیر داده‌های­ کیفی مرتبط با پژوهش‌هایی است که درزمینه استفاده از واقعیت­مجازی در موزه‌ها انجام شده‌اند. در این ­پژوهش جستجوی ­هدفمند در بین مقالات­ منتشرشده به ­زبان لاتین بین ­سالهای 2014 تا 2024میلادی است که با­ بهره گیری از پایگاه­ های ­اطلاعاتی مختلفی انجام­ شد؛ درابتدا تعداد 9183 مقاله مستخرج و بعد از بررسی­ مقالات براساس ویژگی­ های ­انتخابی، تعداد 33 مقاله استخراج و تحلیل­ شده ­است.در این مرور نظام مند، بر اساس تحلیل محتوای مقالات مرتبط و فرآیند کدگذاری و دسته­ بندی آنها، هفت بُعد اصلی از تأثیرات آموزشی فناوری واقعیت مجازی بر فعالیت­ ها و خدمات موزه ­ها شناسایی شد. این ابعاد عبارتند از: تعامل مخاطب با موزه، فرهنگ موزه ­داری، آموزش و یادگیری، جنبه زیبایی­ شناختی موزه، تجربه بازدید از موزه، غوطه­ وری حسی و بازاریابی موزه. نتایج نشان می­دهد که بیشترین تأثیر فناوری واقعیت مجازی به ترتیب در افزایش تجربه تعاملی، غوطه­ وری حسی، و ارتقای تجربه آموزشی مخاطبان موزه مشاهده شده است. این پژوهش آشکار می­ سازد که به ­کارگیری واقعیت مجازی در موزه ­ها می­تواند محیطی غوطه ­ور و تجربیات تعاملی پیشرفت ه­ای برای بازدیدکنندگان موزه فراهم آورد. افزون بر این، این فناوری نقش قابل توجهی در تقویت جنبه­ های مختلف آموزشی، همچون ارتقای تجربه آموزشی و توسعه برنامه ­های کاربردی و آموزشی، ایفا کرده و می­تواند بر تمایل افراد برای بازدید از موزه ­های واقعی تأثیر بگذارد.