فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه مبانی فقهی شفافیت به صدر اسلام بازمی‌گردد؛ آن هنگام که پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم  و امیرمؤمنان علیه السلام و نیز امام‌مجتبی علیه السلام حکومتی اسلامی مبتنی بر شفافیت را بنیان نهادند. مبانی شفافیت با استقرای کامل در نهج‌البلاغه، قابل دستیابی است. شناخت مبانی فقهی شفافیت برای رفع مظاهر فساد در نظام اسلامی دارای ضرورت و اهمیت است(هدف) پرسش اصلی این پژوهش آن است که مبانی فقهی شفافیت از دیدگاه  امیرمؤمنان علیه السلام در نهج‌البلاغه چیست؟(سؤال) روش پژوهش مبتنی بر روش استدلال و برهان از نوع قیاس منطقی شکل اول بر اساس دیدگاه امیرمؤمنان علیه السلام در نهج‌البلاغه و نیز مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است(روش) یافته پژوهش آن است که استمرار نظام اسلامی به ویژه جنبه مقبولیّت مردمی آن در گرو شفافیت در عرصه‌های گوناگون اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است و برای غلبه بر مفاسد گوناگون و اجرای هر چه بهتر عدالت اجتماعی و رفع تبعیض و رانت‌خواری، راهی جز شفافیت وجود ندارد که مبانی فقهی آن از دیدگاه امیرمؤمنان علیه السلام در نهج‌البلاغه عبارتند از: نظارت، النصیحة لائمة المسلمین، عدالت، حفظ نظام و مصلحت(یافته).