بررسی میزان رسوبزایی با استفاده از واحدهای همگن روی کاربریهای اراضی و سازندهای زمین-شناسی (مطالعهی موردی: حوضهی آبخیز تنگ بستانک، استان فارس)
نویسندگان
1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه هرمزگان، بندر عباس
2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه هرمزگان، بندرعباس
3 استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، تهران
4 ـ دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه هرمزگان، بندر عباس
5 دانشیار پژوهشکدهی چرخهی سوخت سازمان انرژی اتمی، تهران
doi
چکیده
شناسایی مناطق مولّد رسوب و تعیین سهم آنها در تولید رسوب از مهمترین مصادیق مدیریت خاک به منظور بهرهبرداری مطلوب آن میباشد. هدف از تحقیق حاضر تعیین واحدهای همگن بر روی کاربریهای اراضی و سازندهای زمینشناسی جهت اندازهگیری میزان مشارکت و اهمیّتنسبی آنها بر رسوب خروجی بود. بر این اساس از مدلهای Fargas، BLM و اندازهگیری مستقیم رسوب استفاده شد. سپس با استفاده از نقشهی سیمای فرسایش واحدهای همگن روی نقشهی کاربریهای اراضی و سازندهای زمینشناسی استـخراج شد و میزان رسوبات تولیدی حاصل از فرسایش سطحی، شـیاری و خندقی اندازهگیری شد. با احتساب مجموع میانگین رسوب اندازهگیری شده در هر کاربری، سازند و نیز احتساب مساحت هر کدام، میزان مشارکت از کل رسوب تولیدی مشخص شد. نتایج نشان داد کاربری اراضی مرتع با کدهای B S33R42G21، C S34R43G32 و D S34R43G32با مجموع میانگین73/38 تن در هکتار و سازند رازک با کدهایC S43R42G21 وD s44R43G32 با مجموع میانگین 83/17 تن در هکتار بیشترین مقدار تولید رسوب داشتند. بیشترین سهم تولید رسوب مربوط به کاربری اراضی مرتع با مقدار 9/64% و سازند آسماری با مقدار 43/55% میباشد. سازند بختیاری و اراضی زراعی کمترین اهمیّت نسبی را در فرسایش و تولید رسوب دارند.