طراحی خلاق به‌مثابۀ پژوهش کاربست پژوهش کنش‌محور در طراحی نشانۀ گالری دیدار اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده، هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/jfava.2024.371519.667238
چکیده

یکی از شیوه‌های طراحی خلاق، به‌کارگیری روش کنش‌محور -متکی‌بر فرایند پژوهشی- است. در روش کنش‌محور، طراح در مقام پژوهشگری است که آگاهانه و آزادانه مسائل طراحی را از درون موضوع سفارش خود شناسایی می‌کند و روش‌های متنوع و متناسب با موضوع را برای خلق یک اثر خلاق انتخاب و ترکیب می‌نماید. این مقاله، با هدف «تجسم مؤلفه‌های هنر معاصر» و «توسعۀ جریان‌های گرافیک خلاق» در فرایند طراحی نشانه، به روند طراحیِ پژوهشی نشانۀ «گالری دیدار» اصفهان می‌پردازد و در پی پاسخ به این مسئله است که چگونه می‌توان نشانه‌ای خلاق مبتنی بر «مؤلفه‌های هنر معاصر» و «نام» و «فعالیت‌های پیشروِ» گالری دیدار طراحی‌کرد. روش تحقیق از نظر نوع کیفی، از نظر هدف توسعه‌ای-کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی و تحلیلی است. نگارنده به‌روش کنش‌محور از چهار حوزۀ شناختی «گرافیک و رسامی نشانه»، «طراحی فرایندگرا و روش خلاقیت تریز»، «هنر و گالری‌های معاصر» و «فلسفۀ ساختارگرا و پساساختارگرا» بهره گرفته و با انتخاب و مستندسازی اطلاعات کارآمد در چهار حوزۀ مذکور و تحلیل و ارزیابی این اطلاعات و ترکیب یافته‌های حاصل از آن، پاسخی خلاقانه-انتقادی به مسئلۀ طراحی نشانۀ گالری دیدار می‌دهد. جمع‌آوری اطلاعات به‌شیوۀ اسنادی-کتابخانه‌ای و گزینش هفده لوگو از وب‌سایت‌‎‌های موزه‌های هنرهای معاصر جهان میسر شد. نتیجتاً در طراحی نهایی، طراح با ایجاد تغییر در ابزار ِرسامی و رویکرد طراحانه و نیز، با تعمیق اثر -به‌واسطۀ ایده‌یابی از گزاره‌های فلسفی (به‌ویژه شالوده‌شکنی دریدایی)- وجه خلاقانه و اندیشمندانۀ‌ لوگو را افزایش داده است تا حدی که نشانۀ گالری ضمن ماهیت کارکردی خود، یک اثر پژوهشی و هنری تلقی شود.