فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بین ملل مختلف در اطوار تاریخ حاکمیت همزاد بشر و از ضروریات نیاز اجتماعی انسان محسوب می­‌شود. زیرا قوام اجتماع بر سه عنصر قانون،حاکمان و جامعه است. انواع حکومت­‌ها مبتنی بر اختلاف انواع مبانی تعین حاکمیت از جهت وضع قانون و تعیین حاکم و وظایف جامعه شکل می­‌گیرد. در این مقاله به هندسه تعیین حاکم  از نگاه فقه نهج­ البلاغه بعنوان نظام­نامه سیاسی اجتماعی می­‌پردازد. ملاک تعیین حاکم بر گرفته از وظایف و اهداف حاکمیت در اجرای قوانین  الهی و هدایت جامعه به سمت کمال و سعادت دنیوی و اخروی است. رهیافت این تحقیق سه شاخصه­‌ی علم، توانمندی و عدالت به عنوان مثلث و زیر بنای انجام تمام وظایف حاکمیتی، به عنوان تعیین کننده حاکم اعلم و اقوی و اعدل است و این ملاک در تمامی سطوح حاکمان از حیث جایگاه عالی و دانی جاری است. برجسته­ ترین این سه مبنا علم تخصصی به احکام الهی بخصوص دانش مدیریت جامعه  بر اساس شریعت است و اعلمیت فرد حاکم در شناخت قوانین الهی شرط لازم، و حجیت ولایتش، بر بقیه افراد جامعه در حقیقت حجیت و ولایت دانش وعلم است. زیرا علم پایه شناخت دقیق حق و باطل و روح عدالت عامل قرار دادن هر چیز در جای خود است و همچین علم پایه­‌ی اصلی پیش برندگی و پیشرفت و توانمندی حاکم است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به بررسی مبانی تعیین حاکم از منظر نهج­ البلاغه می­‌پردازد.