پژوهشی در ویژگی‌های بصری خطوط سکه‌های دوره ایلخانی موزه ملک

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد ارتباط تصویری، دانشکدگان هنرهای زیبا،دانشگاه تهران، تهران، ایران، تهران.

2 استاد گروه ارتباط تصویری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfava.2024.375544.667278
چکیده

به کار بردن خط و عناصر نوشتاری در اشیائی نظیر سکه‌ها، سبب پیدایش انواع خطوط و تنوع و گوناگونی شیوه‌های نوشتاری و اَشکال حروف گردیده است. این پژوهش که با روش مطالعات توصیفی و اکتشافی صورت گرفته است، تنها به تحلیل و بررسی ویژگی‌های بصری خطوط سکه‌های دوره ایلخانی موزه ملک اختصاص دارد. سکه‌های مورد مطالعه از میان بیش از 400 سکه انتخاب شده‌اند؛ علت انتخاب آن‌ها خصوصیات متمایز خطوط و ویژگی‌های بصری درخورشان بوده است. نوشتار غالب بر روی سکه‌ها، خط عربی/فارسی به قلم کوفی به همراه عباراتی به خط و زبان مغولی است که البته در بعضی موارد از قلم نسخ مایه گرفته‌اند. از این‌رو شناخت و معرفی سبک‌های نوشتاری متنوع و ظرفیت‌های ذاتی و کم‌نظیر انواع خطوط کوفی به کار رفته بر روی سکه‌ها مهم‌ترین هدف این پژوهش بوده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که نمونه‌های خطوط کوفی و وجوه مختلف آن در عین شباهت به‌هم، از تنوع بسیار زیادی برخوردارند که این تنوع چشمگیر امکانات بسیاری را برای خلق آثار هنری در اختیار هنرمندان قرار می‌دهد. این مطالعه زمینه مناسبی را برای دستیابی به تنوع قلم‌های نوشتاری و نگاهی نو در طراحی حروف را در اختیار طراحان گرافیک معاصر ایران و علاقمندان به طراحی حروف و قلم فارسی قرار می‌دهد.