فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش کم‌آبی مهم‌ترین عامل غیرزنده در کاهش رشد و تولید گیاهان محسوب می‌شود. به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری و کود دامی بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و جذب عناصر غذایی گیاه دارویی کاسنی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح رطوبتی (50،  70 و 90 درصد رطوبت ظرفیت مزرعه‌ای) و مقادیر مصرفی کود گاوی پوسیده (صفر، 10، 20 و 30 تن در هکتار کود دامی) بودند. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که محتوای فسفر و پتاسیم دانه، قندهای محلول، پرولین، گلایسین بتائین، گلوتاتیون و اسید آسکوربات گیاه دارویی کاسنی در سطح احتمال یک درصد تحت‌تأثیر سطوح مختلف آبیاری و مقادیر مصرفی کود دامی قرار گرفت. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی (سطوح رطوبتی × مقادیر مصرفی کود دامی) بر میزان جذب عناصر غذایی کم‌مصرف (روی، مس و منگنز) و محتوای رطوبت نسبی در سطح احتمال یک درصد، فعالیت آنزیمی کاتالاز در سطح احتمال 5 درصد، گلوتاتیون ردوکتاز و آسکوربات پراکسیداز و عملکرد علوفه گیاه دارویی کاسنی نیز در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که با افزایش تنش کم‌آبی محتوای فسفر، پتاسیم، گلوتاتیون و آسکوربیک اسید به طور معنی‌داری کاهش می‌یابد. درحالی‌که بیشترین میزان قندهای محلول کل، پرولین و گلایسین بتائین در شرایط تنش شدید آبی به دست آمد. مقادیر مصرفی 30 تن در هکتار کود دامی در مقایسه با شاهد، میزان فسفر، پتاسیم، قندهای محلول کل، گلوتاتیون و اسید آسکوربات را به ترتیب 44، 42، 27، 26 و 41 درصد افزایش داد. افزایش مقادیر مصرفی کود دامی نقش مؤثری در جذب عناصر ریزمغذی (روی، مس و منگنز به ترتیب با مقادیر 57/2، 74/0 و 72/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و بهبود محتوای رطوبت نسبی (54/83 درصد) و عملکرد بیوماس کاسنی (83/2506 کیلوگرم در هکتار) در هر یک از سطوح آبیاری شد؛ لذا، در تیمارهای مختلف تنش، استفاده از کود دامی با کاهش آسیب اکسیداتیو ناشی از کم‌آبی سبب بهبود جذب عناصر غذایی و برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاه کاسنی در راستای کشاورزی پایدار می‌باشد.