فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آلاینده­های هوا به­خصوص آلاینده­های حاصل از سوخت خودروها نمی­تواند بر روی ویژگی­های آناتومی و مورفولوژی بافت چوب درختان بی­تأثیر باشد. بنابراین به منظور بررسی این موضوع از کاجهای الداریکا (Pinus eldarica) واقع درپارک چیتگر که از یک سو به بزرگراه پرتردد "تهران-کرج" (منطقه آلوده) و از سوی دیگر به سلسه جبال البرز منتهی می‌شود (منطقه پاک) و همچنین از منطقه میان دو منطقه اخیر (نیمه­آلوده) توسط مته سال‌سنج نمونه چوبی استخراج شد. پس از عملیات تطابق زمانی حلقه­های رویشی 5 سال اخیر از سایر حلقه­های رویشی جدا شده و ویژگی­های آناتومی مقطع عرضی، شامل نحوه گذر تراکئید از بخش بهاره به تابستانه، ضخامت دیواره مماسی در تراکئیدهای دو ردیف آخر بخش تابستانه، تعداد اشعه چوبی در واحد طول و فراوانی مجاری مترشحه در حد دایره‌های رویشی و ویژگی­های مورفولوژیکی تراکئیدها در سال‌های متناظر سه منطقه مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که الگوی رویشی درختان کاج سه منطقه تقریباً یکسان بوده است، فقط در بعضی از سالها متوسط رویش درختان آلوده کمی بیشتر از سایر نقاط بوده است. تعداد مجاری مترشحه صمغی و تعداد اشعه در واحد طول و همچنین دایره‌های رویشی کاذب در سالهای رویشی مربوط به منطقه آلوده و نیمه­آلوده، به­خصوص سالهای 84 و 85 نسبت به سال متناظر خودش در منطقه پاک بیشتر بود. همچنین طول تراکئید، ضخامت دو دیواره و ضخامت حفره چوب­های منطقه پاک بیش از دو منطقه آلوده و نیمه­آلوده بوده است. به­طور کلی از داده­های حاصل از این­ پژوهش می­توان این­گونه استنباط نمود که آلاینده­های هوا علاوه بر تأثیر بر روی متوسط رویش درختان، باعث کاهش کیفیت چوب تولیدی درختان کاج می‌شوند.