فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معماری برآیندی از ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی یک جامعه محسوب می‌شود؛ با این حال توجه به مقررات مدون نشده می‌تواند بحث‌برانگیز باشد، چون مستلزم زیر سوال بردن محصول پیچیده‌ی اجتماعی معماری است. درنظرگرفتن فضا و تحلیل فضایی به عنوان عرصه‌ای بنیادین از پژوهش و تبیین اجتماعی را باید از اواخر قرن بیستم به این سو جستجو کرد؛ اما فقدان مجموعه‌ی آثاری که فضا را به مثابه عاملی بنیادی در تحلیل اجتماعی-انتقادی در نظر گیرند، یکی از کاستی‌های جامعه‌شناسی معماری است. این پژوهش درصدد آن است تا تعریف معماری در معنای محصول اجتماعی را بررسی نموده و مشخص نماید آیا فضاهای اجتماعی کنونی با خواسته‌های اجتماعی تطابق دارد؟ نظریه‌های جامعه‌شناسی که با فضاهای مصنوع سروکار دارند به چگونگی ارتباط ساختمان‌ها و فضاهای مصنوع در ارتباطی معنادار با کنش‌های اجتماعی و جامعه می‌نگرند و رویکردهای جامعه‌شناسی به معماری را در سه گروه جای می‌دهند: ساختمان به مثابه واقعیت اجتماعی، ساختمان به عنوان امر معنادار اجتماعی و ساختمان به عنوان عامل اثرگذار اجتماعی. با توجه به مطالعه جامعه‌ی آماری ۱۲۰۰ نفری در کاربری‌های فرهنگی، فراغتی و تجاری و بررسی دستاوردها، این نتیجه حاصل شد که معماری فضاهای همگانی به سمت فردگرایی سوق داشته و از تشویق به جمع‌گرایی دوری نموده‌اند. لذا می‌توان ناکارآیی فضاهای همگانی در شکل‌گیری تعاملات اجتماعی را با افزایش مشارکت شهروندی در شکل‌گیری و طرح این فضاها کاهش داد.