ارائه مدل جامع کاربردپذیری: یک مطالعه فراترکیب
نویسندگان
1 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 دانشجوی دکترای طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfava.2023.362790.667154چکیده
کاربردپذیری یکی از مفاهیم اصلی حوزهی طراحی تعاملی و طراحی کاربرمحور و معیاری برای ارزیابی میزان مقبولیت سامانهها و محصولات توسط کاربران است. تاکنون مدلها و تعاریف مختلفی برای این مفهوم ارائه شده است؛ اما مدل جامعی با پوشش اکثر عوامل تأثیرگذار بر فرایند تعامل بین کاربر و محصول، ارائه نشده است. لذا هدف پژوهش حاضر، نگرشی جامع به مفهوم کاربردپذیری و ارائه یک مدل جامع در این خصوص است. این پژوهش بنیادی به شیوه فراترکیب و با این سوال اصلی آغاز شد که چگونه میتوان مدلهای کاربردپذیری را در قالب یک مدل جامع ادغام نمود و چه مشخصاتی خواهد داشت؟ بدین منظور مدلهای کاربردپذیری از ادبیات پژوهش استخراج شده و اغلب عوامل موثر بر فرایند تعامل، شناسایی شدند. سپس با سنتز مولفههای مرتبط، مولفههای محوری مدل کاربردپذیری تعیین گردید. در نتیجه، یک مدل جامع ارائه شد که ارتباط مولفههای کاربردپذیری را با کاربر، محصول و مراحل فرایند تعامل معرفی میکند. در این مدل، کاربردپذیری یک ویژگی منحصر به سامانهها و محصولات نیست، بلکه یک ویژگی از فرایند تعامل بین کاربر با سامانه یا محصول، در یک زمینه مشخص تعریف میشود. این مدل میتواند برای طراحی سامانهها و محصولات تعاملی مختلف و یا بهمنظور ارزیابی کاربردپذیری آنها مورد استفاده قرارگیرد.