برآورد فرسایش و رسوب حوضه ی آبریز رودخانه ی گاوی با استفاده از روش MPSIAC در محیط GIS

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد

2 استادیار گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز

3 کارشناسی ارشد، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام

4 استاد گروه ژئو مورفولوژی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

حوضه­ی آبریز رودخانه­ی گاوی واقع در جنوب­غرب شهرستان ایلام با مساحت 460 کیلومتر مربع می­باشد که وقوع انواع فرسایش در آن قابل ملاحظه بوده، لذا برآورد مقدار فرسایش و رسوب جهت طرح­های حفاظت آب و خاک ضروری می­نماید. روش تحقیق در این مطالعه مبتنی بر مطالعات کتابخانه­ای، میدانی و استفاده از مدل­های تجربی برآورد فرسایش و رسوب می باشد. در این تحقیق مدل تجربی MPSIAC، که بیشترین پارامترهای مؤثر در فرسایش و رسوب را در نظر می­گیرد، به عنوان تکنیک منتخب مورد استفاده قرار گرفته و پارامترهای محیطی در قالب این روش مورد بررسی قرار گرفته­اند و در نهایت نتایج حاصل با ایستگاه رسوب­سنجی تنگه باجک مقایسه گردید. در این مقاله از نرم­افزار GIS به منظور تهیه­ی لایه­های اطلاعاتی استفاده شده است. نـتایج این بررسی­ها، بیانگر این است که  مدل MPSIAC در این حوضه به خوبی پاسخ می­دهد، زیرا به عنوان نمونه مقدار رسوب برآورد شده در حوضه­ی مورد مطالعه با مدل MPSIAC  20/453 تن رسوب در کیلومتر مربع در سال و رسوب برآورد شده در ایستگاه هیدرومتری تنگه­ی باجک 23/461 تن در سال می­باشد، همچنین مشاهده گردید میزان رسوب برآورد شده در این حوضه در کلاس فرسایشی 4 و از نظر طبقه­بندی کیفی فرسایش در کلاس درجه­ی زیاد قرار داشته و طبق تعریف این کلاس می­توان گفت که در این حوضه جابجایی ذرات خاک به میزانی است که اجرای برنامه­های حفاظت خاک و آب ضرورت و اولویت داشته و استفاده از اراضی محدودیت زیادی دارد.