بررسی تأثیر رنگ‌های گیاهی (حنا، گردو و چای) بر پایداری کاغذ در مرمت نسخ‌خطی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، مرمت اشیا فرهنگی و تاریخی، دانشگاه هنر تهران

2 استادیار، کاغذ و صنایع چوب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

3 کارشناس ارشد مرمت اشیا فرهنگی و تاریخی، کتابخانه مجلس شورای اسلامی

doi
10.22092/ijwpr.2011.117243
چکیده

استفاده از رنگهای گیاهی بر پایداری کاغذمرمتی در زمینه هم‌رنگ سازی، در مرمت نسخ‌خطی حائز اهمیت می‌باشد. در این پروژه پس از تهیه کاغذهای تیشوی ژاپنی و رنگرزی آنها با رنگ‌های گیاهی برگ حنا،‌ پوست گردو و برگ چای سیاه، آزمون کهنه‌سازی مصنوعی برروی نمونه‌ها انجام گردید. به منظور بررسی تأثیر هر یک از عوامل رنگزا بر خواص مقاومتی کاغذهای رنگرزی شده، آزمون‌های مکانیکی مقاومت به تاخوردگی، کشش و پاره شدن بر روی نمونه‌ها قبل و بعد از کهنه‌سازی انجام شد. در بررسی نتایج آزمون مقاومت به تاخوردگی، شاهد تأثیر معنادار رنگ از نظر آماری هستیم که نمونه چای در مقایسه با کاغذ شاهد با میانگین 9/39 به 5/69 کاهش چشمگیر مقاومت به تاشدن را نشان می‌دهد. این مسئله یعنی کاهش مقاومت به تاشدن در مورد رنگ چای و همچنین رنگ حنا بعد از کهنه‌سازی نیز مشاهده می‌گردد. در آزمون‌های مکانیکی، مقاومت‌کششی و پاره‌شدن از نظر آماری اثرهای معنادار ندارد؛ بعبارت دیگر رنگرزی تأثیری بر افزایش یا کاهش میزان این مقاومت‌ها نداشته است. تصاویر میکروسکوپ الکترونی نمونه‌های شاهد و رنگرزی شده، تأثیر عوامل رنگ و کهنه‌سازی را بخوبی نشان می‌دهد. در آزمون pH سنجی نمونه رنگرزی شده با حنا دارای pH کاملاً اسیدی می‌باشد که آن به دلیل ساختار شیمیایی گیاه حنا می‌باشد. در آزمون‌های تعیین جرم‌پایه و ضخامت کاغذ، کاغذهای رنگرزی شده دارای جرم پایه و ضخامتهای بالاتری نسبت به نمونه شاهد می‌باشند. بنابراین در بررسی نتایج آزمون روشنی در همه نمونه‌ها بعد از کهنه‌سازی میزان روشنی و زردی کاهش و میزان قرمزی افزایش داشته است.