فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جریان هنر مفهومی از نیمه دوم دهه 1960م در انگلستان و آمریکا آغاز شد و اندکی پس از شکل‌گیری این جریان، هنرمندان ایرانی نیز گام‌هایی جهت نزدیک شدن به مفاهیم آن برداشتند. هدف از این مقاله، تحلیل و بررسی این تلاش‌ها از نخستین جرقه‌ها تا رسیدن به جریانی تثبیت‌شده در هنر معاصر ایران است. در مقاله حاضر که در گستره پژوهش‌های کیفی و توصیفی- تحلیلی قرار می‌گیرد، این سوالات مطرح شده است: بر مبنای ویژگی‌های هنر مفهومی در جهان کدام نمایشگاه شاخص برگزار شده را می‌توان خاستگاه شکل‌گیری و تثبیت این جریان در ایران دانست؟ جریان هنر مفهومی در ایران چه ویژگی‌های منحصر به فردی دارد؟ بر همین اساس، پیشینه هنر مفهومی در ایران با تاکید بر اولین نمایشگاه‌های برگزار شده‌، مورد تحلیل قرار گرفت و این نتیجه حاصل شد که با وجود تلاش‌های اولیه از دهه 1340ش، برگزاری «نخستین نمایشگاه هنر مفهومی ایران» در سال 1380ش موجب ‌شکل‌گیری جریان تثبیت شده هنر مفهومی در ایران شده است. مهم‌ترین ویژگی هنر مفهومی در ایران نیز بر خلاف روند جهانی آن به چالش کشیدن تعریف هنر نبوده، بلکه به مسائل فرهنگی، سیاسی و اجتماعی به ویژه دغدغه‌های فردی و جمعی انسان معاصر در قالب سنت، مذهب و گذشته توجه داشته است.