کاشی شمارۀ ۱۱۸۶- ۱۹۲۶ مؤسسۀ هنر شیکاگو: گمشدهای از جلوخان مسجد جامع عباسی اصفهان
نویسندگان
1 استادیار مرکز مستندنگاری، مطالعات و مرمت معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری معماری، مرکز مستندنگاری، مطالعات و مرمت معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfava.2023.355612.667065چکیده
قطعهای کاشی هفترنگ در مؤسسۀ هنر شیکاگو به شمارۀ ۱۱۸۶-۱۹۲۶ محفوظ است. اولین بار آرتور اپم پوپ، در سال ۱۹۳۸، تصویر این کاشی را منتشر کرد و ضمن ذکر مشخصات فنی کاشی آن را متعلق به مسجد جامع عباسی اصفهان دانست؛ اما از محل اصیل قرارگیری این کاشی در بنای یادشده خبری نداد. دانشوران پس از او نیز پرسشی از محل اصیل قرارگیری این کاشی مطرح نکردند. پرسش این تحقیق از محل اصیل قرارگیری این کاشی در مسجد جامع عباسی اصفهان است. در این تحقیق با روش سندپژوهی و با ابزار مطالعۀ میدانی و مطالعۀ کتابخانهای و از طریق بررسی دقیق کالبد بنا و نیز جستجو و تحلیل موشکافانۀ عکسهای تاریخی نشان دادهاند که محل اصیل قرارگیری این کاشی بدنۀ جنوب شرقی جلوخان مسجد جامع عباسی بوده است. این تحقیق نشان میدهد که کاشی محفوظ در مؤسسۀ هنر شیکاگو بین سالهای ۱۸۹۷ تا ۱۹۲۵ به صورت منفرد، و در عین سالم بودن همۀ کاشیهای اطرافش، از بدنۀ جنوب شرقی جلوخان این بنا جدا شده است. سپس پوپ و همراه او، هانری جی پتن، در سفر سال ۱۹۲۵ به ایران، به ظن قوی آن را خریداری و از اصفهان خارج کردهاند. این کاشی پس از بازگشت پوپ و پتن به امریکا در ۱۹۲۶ به ثبت مؤسسۀ هنر شیکاگو درآمدهاست.
