بررسی و تحلیل ساختارهای طلبی- استعاری نهجالبلاغه از منظر زبانشناسی شناختی
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه کاشان.
2 دانشیار دانشگاه کاشان
3 داشجوی دکترا دانشگاه کاشان.
4 دانشیار دانشگاه کاشان.
doi
چکیده
بیتردید نهجالبلاغه جامعترین کتاب پس از قرآن است که میتواند راهنمای انسان در تمام ابعاد زندگی به شمار آید و هدایت بشر را در عرصههای گوناگون عهدهدار شود. این کتاب گرانسنگ مفاهیم انتزاعی گستردهای را در خود جای داده است که بدون شک بیان اینگونه مفاهیم با زبان روزمره ممکن نیست و برای نزدیک کردن موضوع به فهم و ذهن مخاطب، باید از ابزارهای زبانی مناسب استفاده کرد که «استعاره» از پرکاربردترین این ابزارهاست. امام علی (ع) گاهی در کلام خود برای ترغیب مخاطب به انجام امور پسندیده و برحذر داشتن وی از اعمال ناپسند از ساختار طلبی استفاده میکند؛ لذا پژوهش حاضر سعی دارد آن دسته از جملات طلبی که ساختار استعاری دارند و در عین حال عهدهدار انتقال مفاهیم انتزاعی هستند را از خطبههای نهجالبلاغه استخراج نموده و بر اساس نظریه «استعاره شناختی» آنها را مورد تحلیل و بررسی قرار دهد. نتایج تحقیق حاکی بر این است که امیر سخن با استفاده از نگاشتهای برگرفته از زندگی روزمره که برای همگان قابل درک است، به مفهومسازی حوزة مقصد میپردازد و بر اساس میزان آگاهی و شناخت مخاطب از مفهوم موردنظر، از انواع استعاره شناختی استفاده میکند.