مطالعه نقش درخت ویسبوبیش در ترمه کرمانی دوره قاجار از منظر اسطوره شناسی تمثیلی کروزر

نویسندگان

1 کارشناس پژوهشی، پژوهشکده میراث فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.

2 استادیار، گروه هنرهای سنتی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران.

doi
10.22059/jfava.2023.360078.667121
چکیده

نقش­مایه­ ویسبوبیش به عنوان الگو و مدل همواره بر آثار هنری بازنمایی می­شود، اما تاکنون به نحوه­ شکل­ گیری اولیه­­ این نقش­مایه و ترکیب­ بندی آن با دیگر عناصر با رویکرد مطالعات فرهنگی پرداخته نشده است. رویکرد مطالعات فرهنگی بر تمامی عناصری که فرهنگ خطاب می ­شوند، از جمله اساطیر، تاکید دارد و روش اسطوره ­شناسی تمثیلی کروزر نیز امکان مطالعه ساخت مند آن­ها را فراهم کرده است. ازآنجاکه ویسبوبیش در بسیاری از دست بافته ­های قاجاری بازنمایی شده، پژوهش حاضر به­ منظور دست­یابی به ماهیت اولیه­ اش، آن را با روش تمثیلی کروزر، و بر روی یک نمونه شال ترمه قاجاری واکاوی نموده است. بر این اساس، پرسش اصلی این است: از منظر اسطوره ­شناسی کروزر که رمزگرایی میان آیکون و ایدوس را مبنای دانش اساطیر می ­داند، چه ارتباطی میان ویسبوبیش و بازنمایی آن بر آثار دوره قاجار وجود دارد؟روش تحقیق در این پژوهشِ بنیادین به صورت توصیفی-تحلیلی، و گردآوری مطالب به روش کتابخانه ­ای خواهد بود. بنابر این پژوهش، میان مفهوم جاودانگی و آفرینش/ ایدوس و درخت ویسبوبیش ترمه کرمان/ ایکون رابطه­­ ای تمثیلی برقرار است و در نهایت می­ توان گفت علت نمونه ­ای استفاده از طرح ویبوبیش در ترمه قاجاری نام برده، دستیابی ذهن بافنده و مخاطب به نامیرایی و زندگی ازلی و ابدی است. [i] Icon[ii] Idos[iii]  Mythical relationship