مقایسه مدلهای SRM و HEC-HMS در شبیهسازی رواناب ناشی از ذوب برف حوضهی آبریز شهرچای ارومیه
نویسندگان
1 استاد گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
هـدف این مطالعه، شبیهسازی رواناب حاصل از ذوب بـرف در حوضهی شـهرچای، با استفاده از دو مدل SRM و HEC-HMS است. بدین منظور، ابتدا با وارد کردن دادههای پوشش برف، متغیرهای هواشناختی و پارامترهای لازم به مدلSRM ، رواناب ناشی از ذوب برف شبیهسازی شد. در مدل HEC-HMS نیز پس از ایجاد مدل حوضه با نرمافزار HEC-GeoHMS در محیطGIS و ایجاد مدل هواشناختی و واردکردن پارامترهای لازم مانند تلفات، روندیابی و ذوب برف شبیهسازی انجام شد. ضریب تعیین (R2) مدل SRM معادل 9/0 و درصد خطای حجمی آن (DV) 96/1 به دست آمد. از طرفی مدل HEC-HMS نیز با دقت رضایتبخش (ولی کمتر از SRM) شبیهسازی رواناب ناشی از ذوب برف را انجام داد. به طوری که ضریب تعیین ( R2) آن 85/0 و درصد خطای حجمی آن (DV) 1/2 درصد به دست آمد. صرف نظر از دقت بالای مدل SRM یکی از نقاط قوت مدل HEC-HMS، استفاده از دادههای دما و بارش است؛ در صورتی که مدل SRM علاوه بر این پارامترها نیازمند دادههای مساحت سطح پوشش برف است که از تصاویر ماهوارهای به دست میآید. نتایج نشان داد که مقدار کل رواناب در منطقهی مورد مطالعه با مدل SRM ، معادل 106×9/129 متر مکعب بود. در حالی که این رقم با مدل HEC-HMS معادل با 106×6/129 متر مکعب به دست آمد. با مقایسهی این ارقام با مقدار مشاهداتی (یعنی 106×4/132 متر مکعب) میتوان نتیجه گرفت که عملکرد مدل SRM در مقایسه با مدل HEC-HMS نسبتأ خوب است.