مقایسه مدل‌های SRM و HEC-HMS در شبیه‌سازی رواناب ناشی از ذوب برف حوضه‌ی آبریز شهرچای ارومیه

نویسندگان

1 استاد گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
چکیده

هـدف این مطالعه، شبیه­سازی رواناب حاصل از ذوب بـرف در حوضه­ی شـهرچای، با استفاده از دو مدل SRM و HEC-HMS است. بدین منظور، ابتدا با وارد کردن داده­های پوشش برف، متغیرهای هواشناختی و پارامترهای لازم به مدلSRM ، رواناب ناشی از ذوب برف شبیه­سازی شد. در مدل HEC-HMS نیز پس از ایجاد مدل حوضه با نرم‌افزار HEC-GeoHMS در محیطGIS  و ایجاد مدل هواشناختی و واردکردن پارامترهای لازم مانند تلفات، روندیابی و ذوب برف شبیه­سازی انجام شد. ضریب تعیین (R2) مدل SRM معادل 9/0 و درصد خطای حجمی آن (DV) 96/1 به دست آمد. از طرفی مدل HEC-HMS نیز با دقت رضایت­بخش (ولی کمتر از SRM) شبیه­سازی رواناب ناشی از ذوب برف را انجام داد. به طوری که ضریب تعیین ( R2) آن 85/0 و درصد خطای حجمی آن (DV) 1/2 درصد به دست آمد. صرف نظر از دقت بالای مدل SRM یکی از نقاط قوت مدل HEC-HMS، استفاده از داده­های دما و بارش است؛ در صورتی که مدل SRM علاوه بر این پارامترها نیازمند داده‌های مساحت سطح پوشش برف است که از تصاویر ماهواره­ای به دست می‌آید. نتایج نشان داد که مقدار کل رواناب در منطقه­ی  مورد مطالعه با مدل SRM ، معادل 106×9/129 متر مکعب بود. در حالی که این رقم با مدل HEC-HMS معادل با 106×6/129 متر مکعب به دست آمد. با مقایسه­ی  این ارقام با مقدار مشاهداتی (یعنی 106×4/132 متر مکعب) می­توان نتیجه گرفت که عملکرد مدل SRM در مقایسه با مدل HEC-HMS نسبتأ خوب است.

کلیدواژه‌ها