شاخصه های همگرایی مردم با حکومت اسلامی از منظر نهج البلاغه و صحیفه امام خمینی(ره) با رویکرد بینامتنی

نویسندگان

1 گروه معارف اسلامی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه گیلان

doi
چکیده

همگرایی مردم با نظام، از راهبردهای نظام اسلامی، برای حفظ و تقویت حکومت اسلامی است. این موضوع، در نهج‌البلاغه و آثار متأثّر از آن، نمود ویژه­ای دارد. از میان آثار متأخّرِ متأثّر، صحیفه امام رحمه الله بیاناتی از امام خمینی رحمه الله را در موضوع همگرایی مردم با نظام در بردارد و نشان می­‌دهد ایشان، از مفاهیم و ادبیّات کلام علوی علیه السلام دراین موضوع،  تأثیر زیادی گرفته­ است. بینامتنیت، از جمله مباحث نوین در حوزه مطالعات ادبی است که به بررسی روابط بین دو متن می پردازد. نظریه­ پردازان مختلف، با خاستگاه­‌ها وتحلیل­‌های متفاوتی، به تبیین این روش پرداخته­‌اند. این پژوهش، بر آن است در موضوع همگرایی مردم با حکومت اسلامی، نحوه تأثیرپذیری کلام امام خمینی رحمه الله از کلام حضرت امام علی علیه السلام را به شیوه بینامتنیت بررسی نماید تا بتواند تحلیل نوینی از شیوه اقتباس و نحوه تأثیرپذیری ایشان از اندیشه علوی را نمایان سازد. با تأمّل در خوانش دو متن، سیطره و تأثیر فراوان کلام امیرالمؤمنین علیه السلام بر امام خمینی رحمه الله اثبات می­‌گردد. با تحلیل گونه­‌های بینامتنیت دو متن، بیشترین فراوانی به روابط بینامتنی مضمونی و از نوع نفی متوازی تعلّق دارد. همچنین امام خمینی رحمه الله در دو محور مبانی و اقدامات عملی، جهت تبیین همگرایی مردم با نظام اسلامی، از نهج‌البلاغه بهره گرفته است.