روند تکامل دانش با توجه به نقش مشاهده‌گر در رویکردهای چهارگانه سیبرنتیک

نویسندگان

1 دانشگاه سوری انگلستان

2 دانشگاه شیراز

doi
10.22067/riis.v5i2.38640
چکیده

هدف: این مقاله با رویکردی سیبرنتیکی، روند تکاملی دانش در انواع سیبرنتیک را با توجه به نقش مشاهده‌گر مورد بررسی قرار می‌دهد و با مطرح کردن مبانی فلسفی چهارگانه سیبرنتیک سعی دارد اهمیت این رویکرد را در علم اطلاعات و دانش شناسی آشکار کند. روش: بررسی و تحلیل متون منتشر شده یافته‌ها: مشاهده‌گر در هر مرتبه از سیبرنتیک نقش متفاوتی ایفا می‌کند. دانش در سیبرنتیک اول تصویری از واقعیت مشاهده شده و بدون حضور مشاهده‌گر در سامانه، در سیبرنتیک دوم سازه‌ای فردی با حضور مشاهده‌گر و در سیبرنتیک سوم سازه‌ای اجتماعی برگرفته از عملکرد مشاهده‌گران و در جهت اهداف انسانی است که در سیبرنتیک چهارم با استفاده از دیالکتیک جهانی و گسترش ارتباطات علمی تکامل می‌یابد. هر چهار رویکرد سیبرنتیکی در علم اطلاعات و دانش شناسی حائز اهمیت می‌باشند و اوج این اهمیت را می‌توان در ارتباطات علمی و سیبرنتیک چهارم دید. علم اطلاعات و دانش شناسی به دلیل دارا بودن ماهیتی بین‌رشته‌ای زیربنای توسعه جوامع است لذا ضروری است به مطالعات علم و فناوری از دیدگاه تکامل دانش در علم سیبرنتیک نگریسته شود.