فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شبه جزیره عربستان در دوران پیش از اسلام، شاه‌راهی میان سوریه، مصر، میانرودان و هند بود. این تحقیق در نظر دارد تاریخ اجتماعی شبه جزیره را در سه سطح اقتصادی، سیاسی و مذهبی مورد بررسی قرار داده و گفتمان‌های غالب را تبیین کند. سوال اصلی آن است که گفتمان‌های غالب آن دوران چگونه بر شکل‌گیری آثار هنری تأثیرگذاشته‌اند؟ این پژوهش از نوع کیفی، و روش توصیفی-تحلیلی است که جمع‌آوری اطلاعات در آن با شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی بوده و در چارچوب نظری، از آراء نورمن فرکلاف استفاده کرده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که گفتمان‌های غالب در بستر مذهبی، یهودیت و مسیحیت بودند که توسط امپراتوریهای ساسانی و بیزانس با رویکرد سیاسی تقویت می‌شدند. هرچند گفتمان اقتصادی غالب، در سه منطقه شمال، شرق و جنوب بر تجارت استوار بود، اما ایجاد تمهیدات کنترل آب در دو شهر یثرب (مدینه) و مکه، موجب استقلال و قدرت‌یافتن اقوام عرب بومی شد و مکه را به شهری آئینی تبدیل نمود. در گفتمان هنری، می‌توان تأثیر اشیاء وارداتی از ایتالیا، سوریه، مصر، میانرودان، ایران و هند، و در معماری انگاره‌های هنری یهودی، مسیحی و خدایان سامی میانرودان را مشاهده کرد، اما با ظهور اسلام و ایدئولوژی ساده‌زیستی آن، این رویکردها رو به افول نهاد.