بررسی سبک شناختی خطبه 198 نهجالبلاغه
نویسندگان
1 دانشآموخته زبان و ادبیات عربی، دبیر عربی،آموزش و پرورش شهر تهران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران( نویسنده مسئول)
doi
چکیده
سبکشناسی به عنوان یکی از موضوعات ادبی، روشی برای بررسی و تحلیل متون است که در سالهای اخیر مورد توجه ویژه ناقدان قرار گرفته است. نهج البلاغه به عنوان نمونه والای فصاحت و بلاغت بعد از قرآن کریم، همواره در کانون توجه پژوهشگران، ناقدان و زبانشناسان قراردارد. خطبه 198 نهج البلاغه از جمله خطبههای ادبی است که در آن امام علی(ع) دیدگاه خود نسبت به مسائل مختلفی از جمله تقوا، جهاد، توحید، قرآن و اسلام را بیان میکند. بررسی و تحلیل کلام آن حضرت از دیدگاه سبکشناسی در راستای آگاهسازی مخاطب از اسلوب بلیغ و فصیح ایشان بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش متن خطبه مذکور را، به روش توصیفی- تحلیلی مورد مطالعه قرار داده و به تبیین عناصر سبکی خطبه پرداخته است. کشف عناصر سبک ساز در متن خطبه و همچنین تبیین پیوند میان این عناصر و نقش آنها در انتقال بهتر افکار امام از اهداف این پژوهش به شمار میآید. نتایج پژوهش بیانگر ارتباط تنگاتنگ سطوح مختلف سبکشناختی خطبه مذکور با یکدیگر است. در سطح ادبی امام (ع) در قالب استعارهها، تشبیهات، انواع کنایه و مجاز تصویر آفرینی میکند. فن تکرار در خلق موسیقی درونی و تصویرسازی معانی موثر است، همچنین گستره واژگانی و کاربرد واژههای همآوا، بهرهگیری از ویژگی آوایی حروف در تکرار صامتها و مصوتها نمود آشکاری دارد. غنای موسیقی کناری متن در قالب انواع سجع بر قدرت کلام و تاثیر آن بر مخاطب نقش محوری دارد.
