تحلیلی بر معناشناسی واژه قلب در نهج‏‌البلاغه و استخراج دلالت‏‌های تربیتی آن

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه الزهرا سلام الله علیها، مدرس دانشگاه فرهنگیان.

doi
چکیده

تربیت و عناصر آن از جمله اهداف و اصول به چیستی انسان، مرتبط است. بهره‌مندی از منابع علمی موثق، پایه و اساس اطمینان از یافته‌ها پیرامون چیستی انسان می باشد. در میان منابع موجود، اتکاء به نهج البلاغه به‌عنوان منبع اصیل، انکارناپذیر است. به‌ویژه آنکه این متن مقدس، سخنان ارزشمند امام علی(ع) را شامل می‏‌شود. در این پژوهش محقق به دنبال این هدف است که معناشناسی قلب را در نهج البلاغه مورد تحلیل و بررسی قرار دهد و سپس دلالت‏‌های تربیتی آن را اشکار سازد. این مقاله با استفاده از روش تحلیل متن در علم «معناشناسی» با رویکرد «هم‌زمانی» و روش تحلیل مفهومی به کشف معنای قلب به‌ عنوان یکی از کلیدی‌ترین واژه‌های حوزه انسان‌شناسی پرداخته است. این بررسی، بیشتر بر افعال، صفات و هم‌نشین‏‌های قلب تمرکز دارد. در ادامه دلالت‏‌های ناظر بر تربیت انسان بر اساس معناشناسی قلب، نتیجه‏‌گیری شده است؛ هدف تربیت قرب الی الله و د ستیابی به حیات طیبه و اصول تربیت؛ اصل هماهنگی با فطرت؛ اصل هدایت‏‌خواهی، اصل تعقل و تفکر و اصل جامعیت می‏‌باشند.