کاربرد مدل تلفیقی AHP/FUZZY در مکان‌یابی عرصه‌های مناسب پخش سیلاب جهت تغذیه مصنوعی (مطالعه موردی: دشت بوشکان – استان بوشهر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران

2 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، تهران

3 کارشناس ارشد ژئومورفولوژی، علوم و تحقیقات تهران

doi
چکیده

چکیده امروزه تخلیه آب­ های زیرزمینی و عدم جایگزین شدن این منابع یکی از بزرگ­ترین مشکلاتی است که جوامع بشری با آن روبرو هستند. در دشت بوشکان استفاده گسترده از زمین­ های کشاورزی باعث افت سطح آب زیرزمینی شده است. یکی از راه کارهای مناسب برای کاهش این بحران، تغذیه مصنوعی آب­ های زیرزمینی است. بدین منظور مهم­ترین قدم در طرح پخش سیلاب، مکان­ یابی مناطق مستعد برای پخش آب و نفوذ دادن آن به داخل سفره­ های آب زیرزمینی است. در این تحقیق نیز از  تلفیق روش­های AHP و فازی در سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS)) و  از 8 پارامتر شیب، ضخامت آبرفت، هدایت الکتریکی، زمین­ شناسی، کاربری اراضی، تراکم زهکشی، قابلیت انتقال و ارتفاع استفاده شده است. لایه­ های مذکور در ابتدا فازی شدند و سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله­ مراتبی (AHP) و نرم افزار Expert Choice ارزش­ گذاری شده و سپس ارزش­ های به­ دست آمده در محیط ARC GIS 10/2 با استفاده ازRaster calculator در لایه­ های فازی شده ضرب و با دستور Fuzzy overlay لایه­ ها تلفیق و نقشه ­های نهایی تهیه شدند، نتایج حاصله نشان می­دهد که گامای 9/0 بهترین همپوشانی را دارد و در نهایت گامای بهینه به پنج طبقه کاملاً مناسب، مناسب، متوسط، نامناسب و کاملاً نامناسب در سطح دشت مشخص شد. که 11/7 درصد از محدوده مورد مطالعه در کلاس کاملاً نامناسب و 1/11درصد از محدوده در کلاس کاملاً مناسب قرار می­گیرد. در قسمت جنوب غربی دشت، مراتع کم ­تراکم مکان­ های کاملاً مناسب جهت پخش سیلاب می­باشند.