بازشناسی کنش‌ورزی سیاسی هنر زیست‌محیطی معاصر با رویکرد ارج‏شناسی در نظریه‌‏انتقادی (مطالعه‌موردی: اکتیویسم لیبریت‌تیت و سمفونی درختان آبی)

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری بنیاد ملی علم ایران، تهران، ایران

2 استاد گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22059/jfava.2023.349220.666992
چکیده

‏ تلاش هنر معاصر در گذار از انقلاب مفهومی، دخالت و توان تغییر در گفتمان‏های اجتماعی است. رویکرد اخلاقی هنر معاصر در هیأت اکتیویسم ‏هنری، چشم‎‎اندازی انتقادی به مسائل اجتماعی در دنیای ‏هنر گشوده‌است. از مقوله‏های بنیادین فلسفه اجتماعی، سیاست بهره‏وری از محیط‏زیست و تعهدات ‏زیستی به‏عنوان نگرانی جهانی در همه ابعاد است که از مضامین مورد توجه در اکتیویسم‏های ‏هنری سال‏های اخیر بوده و دیالکتیک میان هنر، امر اجتماعی و اخلاق را مطرح‌ ساخته. در علوم ‏اجتماعی معاصر آراء ‌نسل‏ سوم نظریه‏انتقادی در پرداختن‌‌ به مبانی هنجاری، تعیین دستورزبانِ اخلاقیِ تضادهای اجتماعی در تبیین الگوی"به‏رسمیت‏شناختن"است. از همین‎‏رو پژوهش حاضر به مطالعه قرائت نسل‏سوم نظریه‏انتقادی از"بازشناسی"در مطابقت با جنبه اخلاقی تعارضات زیست‎‏محیطی مورد توجه در اکتیویسم‏های هنری می‏پردازد. این پژوهش با فرض همسویی تلاش برای به‏رسمیت‏شناختن واقعیت‏های اجتماعی بحران زیست‏محیطی در اکتیویسم‏های هنری و نظریه‏ ارج‏شناسی (قرائت اکسل‌هانت)، سعی در مطالعه کنش‎ورزی اجتماعی-سیاسی در هنر موضوع‏گرای معاصر دارد که با روش توصیفی-تحلیلی صورت ‏می‏پذیرد. ازاین‏رو می‏توان به این نتیجه اذعان داشت که توانشِ‌ اجتماعی اکتیویسم‏های هنری در پیگیری مطالبات اجتماعی با جنبه‏های بازشناسی در نظریه‏انتقادی نسل‌‏سوم مطابقت ‌دارد؛ این توان در راستای شناخت و اقدام برای ترسیم پیامدهای تخریب محیط‏زیست، همچنین فشار بر نهادهای قدرت و ایجاد مسئولیت‏ پذیری در تعهدات‌زیستی در دوران معاصر است.