بررسی‌ سازگاری‌ گونه‌های‌ درختی‌ و درختچه‌ای‌ به‌ منظور احیاء و توسعه ‌بیشه‌زارهای‌ حاشیه‌ رودخانه‌ دز در استان‌ خوزستان‌

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

2 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور.

3 کارشناسان‌ مرکز تحقیقات‌ کشاورزی‌ و منابع‌ طبیعی‌ خوزستان‌.

doi
چکیده

رودخانه‌ دز یکی‌ از پنج‌ رودخانه‌ مهم‌ دائمی‌ در استان‌ خوزستان‌ می‌باشد که‌ در اطراف‌ آن‌ بیشه‌زارهایی‌ به‌ صورت‌ پیوسته‌ یا منقطع‌ با تراکم‌ مختلف‌ عرصه‌ای‌ به‌ وسعت‌873/15 هکتار را پوشانده‌ است‌. در این‌ بررسی‌ از 10 گونه ‌درختی‌ و درختچه‌ای‌ به‌ منظور ایجاد «تنوع‌» جهت‌ احیاء و توسعه‌ بیشه‌‌زار حاشیه‌ رودخانه‌ دز استفاده‌ شد. این ‌آزمایش‌ در قالب‌ طرح‌ آماری‌ به‌صورت‌ بلوکهای‌ کامل‌ تصادفی‌ در سه‌ تکرار (در هر تکرار 90 اصله‌ نهال‌ به‌ فاصله‌ کاشت‌ 3×3 متر) از سال‌ 1372 به‌ مدت‌ 9 سال‌ در شرایط‌ دیم‌ به‌ مرحله‌ اجرا درآمد. اندازه‌گیریهای‌ نهایی‌ از قبیل‌درصد زنده‌مانی‌، میانگین‌ ارتفاع‌ و قطر و نیز اثر دورة‌ خشکی‌ و غرقابی‌ بر روی‌ گونه‌ها مورد بررسی‌ قرار گرفت‌. نتایج‌ حاصل‌ از این‌ پژوهش‌ حاکی‌ از آنست‌ که‌ گونه‌های, Eucalyptus camaldulensis 9616 A. stenophylla, A. salicina, E. microtheca, Acacia farnesiana وDalbergia sissoo با بیش‌ از75% زنده‌مانی‌ در زمرة‌ گونه‌های‌ سازگار و بسیار موفق‌ معرفی‌ می‌شوند. گونه‌ Acacia victoriae به‌ علت‌ عدم‌ سازگاری‌ با شرایط‌ سخت‌ اقلیمی‌ و ادافیکی‌ از سال‌ دوم‌ حذف‌ گردید. حداکثر میانگین‌ رشد ارتفاعی‌ و قطری‌ به‌گونه‌های‌ Dalbergia sissoo, E. camaldulensis 9616 و A. salicina تعلق‌ دارد.